> https://congnghiepmoitruong.vn/hai-du-an-bo-xit-tay-nguyen-ket-qua-dat-duoc-va-van-de-dat-ra-4087.html
> https://hoaisonmam.blogspot.com/2013/02/loi-ich-cot-loi-cho-dan-toc-va-at-nuoc.html
----------
Từ năm 2013 đến nay, bô xít Tây Nguyên vẫn tồn tại như một thực tế đã rồi. Dự án không sụp đổ, cũng không thể gọi là thành công trọn vẹn. Nó vận hành, có sản phẩm, có số thu, có việc làm – nhưng đồng thời để lại những khoảng trống lớn chưa bao giờ được đối thoại đến nơi đến chốn: chi phí môi trường dài hạn, sự đánh đổi văn hóa, an ninh không gian chiến lược và niềm tin xã hội.
Điều đáng nói không phải là dự án có lãi hay lỗ trong từng năm tài khóa, mà là không có một tổng kết quốc gia đúng nghĩa, độc lập và minh bạch, để trả lời câu hỏi căn bản: cái giá thật sự mà đất nước đã và đang phải trả là bao nhiêu. Những gì khó đo đếm nhất thì thường bị đẩy ra ngoài báo cáo, còn những gì thuận lợi cho việc “kết luận an toàn” thì được chọn để nhấn mạnh.
Sự ngổn ngang của bô xít không chỉ nằm ở bùn đỏ, ở sổ sách hay ở những con số hoàn vốn, mà ở chỗ nó đã trở thành một vùng im lặng kéo dài. Không ồn ào tranh luận nữa, nhưng cũng không có một lời phân xử rành mạch cho lịch sử. Và chính sự im lặng đó mới là điều đáng lo ngại nhất trong một kỷ nguyên được gọi là “Đổi mới”.
Đổi mới không thể chỉ là đổi khẩu hiệu, đổi nhịp độ đầu tư hay đổi cách gọi tên thành tích. Đổi mới phải bao gồm cả dũng khí nhìn lại những dự án lớn đã qua, nói thẳng cái được, chỉ rõ cái mất, và chấp nhận trách nhiệm trước nhân dân và tương lai. Nếu không, những “ngổn ngang không được nhắc đến” hôm nay sẽ trở thành gánh nặng lặp lại trong những quyết sách ngày mai.
.
( Đàm đạo cùng ChatGPT )
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét