Ướt mưa cả ba miền.

 

....

Mưa không rơi vô cảm như ta vẫn nghĩ. Với người từng mang ba lô đằm vai, đi suốt dặm dài đất nước, mưa không chỉ là thời tiết – mưa là ký ức. Ở xứ Bắc, trước một cơn mưa thật sự, đất trời thường vần vũ ủ ê suốt mấy hôm liền. Không gian ngột ngạt, đặc sánh, bức bối. Trời gầm gừ, hầm hè, cáu kỉnh — như người đàn bà chuyển dạ, mang nặng đẻ đau, phải vật vã đủ cơn mới sinh ra được một trận mưa cho đúng nghĩa.

Mưa Bắc không tuôn ào ạt ngay. Nó dấm dẳng, đỏng đảnh, như làm cao. Vài lượt gió giật ngang, vài đợt tạt ngược, khi rào khi phùn, khoan khoan nhặt nhặt, rồi mới chịu rơi thật. Hạt mưa mảnh mai, mềm, nghiêng nghiêng như có ý thức, như cố làm duyên với đất trời. Chỉ cần một lần đứng ngắm mưa đất Bắc, nhất là khi đã từng đứng gác, hành quân, chờ lệnh giữa mưa, người ta dễ phát hiện ra trong mình có tiềm năng thi sĩ. Mưa gợi những u ẩn xa xôi, khiến lòng người tự khắc chùng lại. Tiếng ghi-ta gỗ như vọng từ đâu đó trong ký ức: “Ngoài hiên giọt mưa thu thánh thót rơi…”. Ba chữ “thánh thót rơi” nghe thôi đã thấy cả một vùng cảm xúc lay động. Giống con gái Bắc: khó làm quen, nhưng đã thân rồi thì muốn quên, đâu có dễ.

Mưa miền Trung thì khác hẳn. Nó không làm duyên, không thử thách lòng kiên nhẫn. Giọt mưa nặng, rơi mau, rơi thẳng, như người bần cố nông chất phác, nghĩ gì làm nấy. Có câu “Thương miền Trung chớp bể mưa nguồn”, nhưng ít ai hiểu nghĩa đen của nó. Chỉ khi đứng ở Lý Hòa, Lăng Cô, Phước Tượng… nhìn mưa đổ, mới thấm hết cái hẹp đến thắt lòng của dải đất này. Hẹp đến độ “chớp bể” liền ngay với “mưa nguồn”, dù hai chữ “bể – nguồn” vốn gợi xa xôi cách trở.

Miền Trung cũng là nơi sấm sét nhiều nhất. Mưa ở đây giống một cơn cuồng nộ của trời, xóa trắng mọi sắc màu bên dưới. Mưa xối xả, dạt dào, mưa tầm mưa tã, mỗi cơn mưa như một trận đánh cuối cùng, vét cạn binh hùng tướng mạnh, dốc sạch tàn lực mà xung phong. Có lúc nghĩ: phải chăng đó là sự sám hối của trời đất sau bốn tháng gió Lào rát bỏng, đã đốt thiêu dải đất nghiệt ngã này? Bởi thế mưa miền Trung luôn mang vẻ não nề, u uất, gợi bao âu lo, trăn trở. Có lẽ cũng vì vậy mà con gái miền Trung thường yêu đằm thắm, nồng nàn, sâu nặng  thương là thương đến cùng.

Vào phương Nam, sau bao chặng hành quân đổi hướng, mưa lại đổi tính. Mưa như ăn cướp. Đang nắng trong veo, yên lành, bỗng mưa giăng mù mịt. Không báo trước, không đắn đo. Thích là mưa, chơi tới bến. Mưa đến bất ngờ và đi cũng rất bỗng dưng. Đang nức nở khóc lóc, thoắt cái đã chan hòa nắng vàng rực rỡ. Khóc đó rồi cười đó. Vừa hờn giận xong đã đắm đuối. Oái oăm hơn nữa: có cả mưa trong nắng.

Đồng bằng mênh mông nên mưa Nam Bộ cũng mang dáng dấp hào sảng, ngẫu hứng. Như kiểu khuyến mãi trêu ngươi: vừa mặc áo mưa xong thì nắng chói chang, khói bụi mịt mờ; vừa cởi áo mưa ra lại ào ào mưa đổ. Một trò cút bắt trốn tìm không hồi kết. Con gái phương Nam vì thế dễ thương, dễ yêu, cũng dễ quên ít vấn vương. Ha ha...

Mưa mang niềm vui cho nhà nông khi ruộng đồng khô khát. Với người lính, mưa còn là những đêm võng ướt, áo sũng, súng che nilon, ba lô nặng thêm vài cân nước. Mưa khiến lũ trẻ hớn hở nô đùa, té nước, tắm mưa cười vang xóm nhỏ. Nhưng vượt qua những hân hoan bề mặt đó, mưa vẫn để lại một nỗi cô đơn rất riêng. Màu xám nhạt nhòa của trời mưa dễ đánh thức những ký ức mông lung, dịu vợi, đôi khi không rõ hình hài. Dù mưa rơi duyên dáng trên đất Bắc, triền miên tầm tã ở miền Trung, hay đến rồi đi bất chợt nơi phương Nam, thì cơn mưa nào cũng mang cùng một giai điệu trầm tư, tịch mịch  đủ sức ru mềm lòng người, khiến ta chợt thương thân, thương người, thương cả những điều đã qua.

Cơn mưa nào rồi cũng tạnh. Nỗi buồn nào rồi cũng nguôi. Cuộc vui nào rồi cũng tàn. Chỉ còn lại những ký ức lặng lẽ đứng sau lưng đời người. Không biết giờ này nơi ấy có đang mưa không. Chỉ mong em không lạnh khi thu chưa kịp qua mà đông đã chạm ngõ. Cứ can đảm nhé, rồi nắng sẽ bừng lên, ấm áp, ở một ngày không xa.

Và tôi nhận ra, đó là một may mắn âm thầm: được đi, được đứng, được dầm mưa dưới bầu trời của cả ba miền đất nước – trong những năm tháng ba lô đằm vai, bước chân không chọn đường khô. Mỗi cơn mưa một tính nết, một nỗi niềm. Đi qua rồi, mới hiểu mình đã được trời đất ưu ái cho tận hưởng trọn vẹn cái cảm giác mang tên: mưa cả Ba Miền.
Sưutam