“Vào lớp 10 căng thẳng hơn thi đại học, sao lại tạo tâm lý bất an như vậy?”
> https://dantri.com.vn/thoi-su/vao-lop-10-cang-thang-hon-thi-dai-hoc-sao-lai-tao-tam-ly-bat-an-nhu-vay-20260504114146318.htm?fbclid=IwY2xjawSUuvZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFWR3hsWTRjS2c0ellkeXUzc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHk60vvYzbQIm1nV_ClhFmB7xqfA_75p9rw9pTU0cvjVjA5X8vsixisXDktI4_aem_6-BSbi0r_NQk-3AiWRSVHw
Mỗi năm, khi mùa thi lớp 10 đến gần, cả xã hội lại căng như dây đàn.
Phụ huynh chạy lớp học thêm. Học sinh thức khuya giải đề. Thầy cô chịu áp lực thành tích. Báo chí liên tục đưa tin về tỷ lệ chọi, điểm chuẩn, những gương mặt khóc cười sau cổng trường.
Nhưng càng ngày, người ta càng nhận ra một điều khó chấp nhận:
Nhiều em không bị loại vì học kém, mà bị loại vì không còn chỗ học.
Tổng Bí thư Tô Lâm mới đây đã nói rất thẳng:
“Không đủ trường, không đủ thầy nên sinh ra thi tuyển để bằng những biện pháp hành chính loại các cháu ra, không cho vào học.”
Đó là một câu nói đáng suy nghĩ.
Khi thi cử không còn là đánh giá
Thi cử vốn để đánh giá năng lực học tập. Nhưng trong thực tế hiện nay, kỳ thi lớp 10 ở nhiều nơi đang mang thêm một chức năng khác: chia phần số ghế có hạn.
Nói cách khác, đây không chỉ là cuộc cạnh tranh giữa học sinh với nhau. Mà còn là cuộc cạnh tranh vào số chỗ học được tạo ra bởi năng lực đầu tư của hệ thống giáo dục.
Khi số trường lớp không đủ, kỳ thi trở thành “cửa lọc”.
Và người bị loại nhiều nhất lại là những đứa trẻ mới 15 tuổi.
Phân luồng hay loại bỏ?
Không ai phủ nhận chủ trương phân luồng sau THCS là cần thiết. Một nền kinh tế hiện đại không thể chỉ có đại học. Đất nước cần kỹ thuật viên, thợ lành nghề, nhân lực nghề nghiệp chất lượng cao....
Nhưng phân luồng phải đi kèm cơ hội thực sự:
Có trường nghề tốt.
Có hỗ trợ học phí.
Có cơ chế liên thông.
Có cơ hội việc làm rõ ràng.
Nếu thiếu những điều đó, thì việc hàng chục nghìn học sinh rời khỏi hệ thống giáo dục không còn là “phân luồng”. Đó là sự lãng phí con người.
Điều khó hiểu nhất
Điều khiến nhiều người bức xúc không phải là chuyện dân số tăng. Trẻ em sinh ra không phải là điều bất ngờ.
Một em thi lớp 10 năm nay đã được sinh ra từ 15 năm trước.
Chính quyền hoàn toàn có thể dự báo số lượng học sinh bằng dữ liệu dân cư và hộ tịch.
Vậy vì sao năm nào cũng thiếu trường lớp?
Vì sao cứ đến mùa thi lại nghe điệp khúc quá tải, thiếu giáo viên, thiếu phòng học?
Nếu một vấn đề lặp lại suốt nhiều năm, thì đó không còn là “sự cố”. Đó là vấn đề của quy hoạch và ưu tiên đầu tư.
Cái giá của sự thiếu hụt
Một đứa trẻ 15 tuổi không được học tiếp sẽ đi đâu?
Các em chưa đủ trưởng thành để lao động ổn định. Chưa có nghề nghiệp. Chưa có kỹ năng sống đầy đủ. Ở nhà, bỏ học sớm, lang thang trên mạng xã hội, lao động thời vụ bấp bênh… đó là những nguy cơ rất thật.
Một xã hội không thể xem việc thanh thiếu niên bị đẩy ra ngoài cánh cửa giáo dục là chuyện bình thường.
Bởi chi phí của việc thiếu trường hôm nay có thể biến thành chi phí xã hội ngày mai.
Cần thay đổi điều gì?
Không phải bỏ thi.
Mà là chấm dứt tình trạng dùng thi cử để giải quyết thiếu hụt trường lớp.
Muốn vậy phải làm ít nhất bốn việc:
1/ Đầu tư đủ trường lớp ở các khu vực quá tải: trường học phải được ưu tiên như hạ tầng thiết yếu, không thể xếp sau những công trình hào nhoáng.
2/ Tính đúng, tính đủ biên chế giáo viên: giáo viên phải tập trung dạy học, không biến trường học thành nơi ôm đồm mọi dịch vụ hành chính.
3/ Nâng chất lượng giáo dục nghề nghiệp: trường nghề phải trở thành lựa chọn đáng tin, chứ không phải “phương án bất đắc dĩ”.
4/ Bảo đảm mọi học sinh sau THCS đều có con đường học tiếp: có thể là THPT, giáo dục thường xuyên hay học nghề, nhưng không em nào bị bỏ lại.
Một mục tiêu rất giản dị
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói:
“Ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”
Đó không chỉ là khẩu hiệu. Đó là thước đo của một xã hội tiến bộ.
Một quốc gia mạnh không phải là quốc gia chỉ biết chọn ra số ít người giỏi nhất. Mà là quốc gia biết tạo cơ hội để mọi đứa trẻ được học tập và trưởng thành.
Đừng để mỗi mùa thi lớp 10 lại trở thành mùa của những cánh cửa khép lại.
Với tuổi 15, điều các em cần nhất không phải là cảm giác bị loại bỏ.
Mà là một cơ hội để tiếp tục đi tới tương lai
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét