Gặp Trump: Một bước đi nhiều tầng ý nghĩa ! (2)

 BBC

https://toithichdoc.blogspot.com/2026/02/gap-trump-co-y-nghia-nao-oi-voi-tong-bi.html

Gặp Trump: Một bước đi nhiều tầng ý nghĩa

Sự kiện Tổng Bí thư Tô Lâm gặp Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng, bên lề Hội đồng Hòa bình do ông Trump khởi xướng, không phải một chuyến thăm cấp nhà nước theo nghi thức truyền thống. Nhưng chính vì thế, nó lại mang nhiều tầng ý nghĩa đáng suy ngẫm hơn một nghi lễ ngoại giao thuần túy.

Đằng sau hình ảnh bắt tay, lời khen xã giao và những dòng tít truyền thông, là một phép thử về vị thế, lợi ích và chiến lược của Việt Nam trong một thế giới ngày càng phân cực.

I. Ý nghĩa đối ngoại: Củng cố “trục tổng thống – tổng bí thư”

Kể từ cuộc gặp lịch sử giữa Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Barack Obama năm 2015, một tiền lệ mới đã hình thành trong quan hệ Việt – Mỹ: Tổng bí thư được phía Mỹ nhìn nhận như nguyên thủ trên thực tế.

Cuộc gặp giữa ông Tô Lâm và ông Donald Trump cho thấy tiền lệ đó không chỉ được duy trì mà còn trở nên “bình thường hóa”. Không còn là ngoại lệ cần giải thích công phu như thời Đại sứ Ted Osius từng kể lại, mà là một kênh tiếp xúc trực diện, tự nhiên.

Điều này hàm ý hai điều:

• Washington thừa nhận cấu trúc quyền lực thực tế tại Việt Nam.

• Hà Nội có thêm một kênh quyền lực trực tiếp, không lệ thuộc thuần túy vào nghi thức nhà nước.

Về dài hạn, đây là sự củng cố cho “trục tiếp xúc trực tiếp” giữa tổng thống Mỹ và tổng bí thư Việt Nam – một cơ chế ngoại giao linh hoạt, ít hình thức nhưng hiệu quả chính trị cao.

II. Lợi ích thực dụng: Thương mại mới là trung tâm

Mặc dù danh nghĩa là dự Hội đồng Hòa bình, nhưng trọng tâm thực tế của chuyến đi nằm ở thương mại và công nghệ.

Hiện Việt Nam đang đối mặt với:

• Thuế 20% đối với hàng xuất khẩu sang Mỹ

• Thuế 40% với hàng bị cáo buộc trung chuyển từ Trung Quốc

• Sáu vòng đàm phán chưa đạt kết quả chính thức

Trong bối cảnh đó, việc ký hàng loạt hợp đồng mua máy bay Boeing, mở rộng hợp tác công nghệ, cấp phép Starlink… mang ý nghĩa chiến lược:

Đó là tín hiệu chủ động điều chỉnh cán cân thương mại.

Cho dù một số hợp đồng có thể là thỏa thuận nguyên tắc hay bản ghi nhớ, hiệu ứng chính trị của chúng là rất rõ: Việt Nam đang “mua hàng Mỹ”, đang mở cửa thị trường, đang tạo công ăn việc làm cho doanh nghiệp Mỹ.

Và đổi lại, phía Mỹ phát tín hiệu tích cực về việc xem xét đưa Việt Nam khỏi danh sách kiểm soát công nghệ chiến lược.

Trong ngoại giao hiện đại, cảm nhận chính trị đôi khi quan trọng ngang với bản hợp đồng pháp lý.

III. Tác động đối nội: Củng cố vị thế lãnh đạo

Ý nghĩa sâu nhất có lẽ nằm ở trong nước.

Ông Tô Lâm hiện không nắm chức danh nguyên thủ quốc gia. Tuy nhiên, ông xuất hiện trong một diễn đàn quốc tế lớn và được tiếp tại Nhà Trắng. Hình ảnh này có giá trị biểu tượng mạnh.

Nó gửi đi ba thông điệp:

1. Ông có thể trực tiếp giao thiệp với cường quốc hàng đầu thế giới.

2. Ông được nhìn nhận với tư cách người đứng đầu thực sự của Việt Nam.

3. Vai trò đối ngoại của ông không phụ thuộc vào chức danh nhà nước.

Trong bối cảnh xuất hiện bàn luận về khả năng nhất thể hóa chức danh trong tương lai, những hình ảnh này có giá trị chính trị không nhỏ.

Đối với một nhà lãnh đạo, được đối thoại bình đẳng với Mỹ vừa là lợi thế chính trị đối nội, vừa là lá bài cân bằng trong nội bộ.

IV. Mặt trái và những ẩn số

Tuy nhiên, mỗi bước nghiêng đều tạo ra phản ứng cân bằng.

Việt Nam là quốc gia theo đuổi chiến lược “đa phương hóa, đa dạng hóa”. Sự gần gũi quá rõ với Washington, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ – Trung căng thẳng, có thể tạo ra:

• Sự dè dặt từ phía Trung Quốc

• Sự lo ngại từ phe bảo thủ trong nước

• Sức ép phải chứng minh rằng đây không phải sự lệch trục

Ngoại giao của Việt Nam từ lâu là nghệ thuật đi dây. Một bước chân vững phải đi kèm một bước chân cân bằng.

Bài viết đăng trong mục Quảng cáo trên tờ Washington Times vào ngày 19/2

V. Truyền thông và hình ảnh

Chiến dịch quảng bá song song – từ màn hình quảng cáo tại New York đến bài viết dạng “advertisement” trên báo Mỹ – cho thấy chính quyền Việt Nam không chỉ quan tâm đến kết quả, mà cả hình ảnh.

Trong thời đại chính trị truyền thông, biểu tượng đôi khi tạo ra hiệu ứng gần bằng chính sách.

Nhưng truyền thông dù được dàn dựng tốt cũng không thể thay thế thực chất. Nếu đàm phán thương mại không tiến triển, hay cam kết công nghệ không được triển khai, hình ảnh sẽ nhanh chóng nhạt phai.

Ông Tô Lâm tại cuộc họp ra mắt Hội đồng Hòa bình

Kết luận:
.
 Một cuộc gặp nhỏ, ý nghĩa lớn

Cuộc gặp giữa Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Donald Trump không phải một bước ngoặt kiểu 2015. Nhưng nó là một mảnh ghép quan trọng trong chiến lược tổng thể của Việt Nam:

• Củng cố kênh quyền lực thực tế

• Giảm sức ép thương mại

• Gia tăng dư địa công nghệ

• Nâng vị thế cá nhân lãnh đạo

Tuy nhiên, thành công thực sự không nằm ở cái bắt tay, mà ở những gì xảy ra sau cái bắt tay ấy.

Trong ngoại giao, ảnh chụp chỉ là khoảnh khắc. Lịch sử được quyết định bằng sự kiên trì phía sau cánh cửa đóng kín.

Và với Việt Nam, thử thách không phải là được mời vào phòng, mà là giữ được thăng bằng khi bước ra khỏi phòng đó.
( Đạo đàm cùng ChatGPT )