Theo luật thì công dân đủ 18 tuổi mới có quyền bầu cử và 21 tuổi mới được ứng cử vào Quốc Hội hoặc Hội đồng nhân dân các cấp. Tôi không thể tin cơ quan soạn thảo một đạo luật lại đi “lấy ý kiến” trẻ em 7 tuổi về việc hiến tạng, cho đến khi đọc trên báo Tuổi Trẻ.
Ban soạn thảo muốn “lấy ý kiến” trẻ em, bao gồm trẻ em 7 tuổi, dùng làm “cơ sở thực tiễn” để thông qua luật chăng? 7 tuổi các em biết gì mà dùng làm thực tiễn? Nếu không thì “lấy ý kiến” để làm gì?
Trẻ em có thể bày tỏ những nguyện vọng chính đáng khi được người lớn hỏi. Nguyện vọng chính đáng đó, như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói : “Trẻ em như búp trên cành/Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan”. Các công chức của chúng ta suốt ngày nói tư tưởng Hồ Chí Minh, sao động đến việc hiến tạng lại quên ngay lời Bác?
Theo giải thích của Ban soạn thảo, dự luật quy định rõ 2 trường hợp : hiến khi còn sống và hiến sau khi qua đời. Khi còn sống: người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh để điều trị cho người thân khi không có người hiến trưởng thành phù hợp. Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi hiến cho thành viên gia đình; người dưới 15 tuổi chỉ hiến cho cha, mẹ, anh, chị, em ruột. Sau khi qua đời: Việc lấy mô, bộ phận cơ thể chỉ đặt ra khi trẻ đã được Hội đồng chuyên môn độc lập xác định c.h.ế.t não hoặc c.h.ế.t tuần hoàn, đã đăng ký hoặc có nguyện vọng hiến trước khi qua đời và được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.
Tôi chưa nói việc “lấy ý kiến” những đứa trẻ 7 tuổi nhằm mục đích gì, nhưng chỉ riêng việc “lấy ý kiến” đó thôi là Ban soạn thảo luật đã buộc trẻ em chưa sống được bao nhiêu năm đã phải nghĩ đến cái c.h.ế.t cùng những “nghĩa vụ” sau khi c.h.ế.t. Và ngay khi còn sống các em đã phải nghĩ đến việc để người ta “cắt” một phần cơ thể (cái gọi là “mô tái sinh” đó) của mình để kéo dài sự sống cho những người thân trong gia đình các em.
Các bậc làm cha mẹ chân chính, vì sự sống của con cái ai cũng sẵn sàng hy sinh cả mạng sống của mình. Có ai đ.ê t.i.ệ.n đến mức trông mong dùng “mô tái sinh” của con mình để kéo dài sự sống cho mình không?
Đừng mang phương Tây ra dọa những người đang lạnh xương sống về chủ trương buộc hơn 27 triệu trẻ em (tính tổng số người dưới 18 tuổi) phải nghĩ đến cái c.h.ế.t và buộc họ phải nghĩ đến phải "cắt" một phần thân thể (mô tái sinh) của họ để kéo dài sự sống cho người khác.
1 nhận xét:
Phụ huynh không đồng tình thì nên loại bỏ đề xuất
Bộ Y tế mới lên tiếng giải thích đề xuất cho phép người dưới 18 tuổi đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể nhằm mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh, đồng thời đặt quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ em lên hàng đầu.
Nghe giải thích của Bộ về mục đích tuy nhân văn nhưng không thể chỉ bằng lời khẳng định sẽ bảo vệ trẻ em mà yêu cầu các bậc phụ huynh phải yên tâm. Tôi nghĩ phụ huynh lo lắng không phải là luật quy định bảo vệ ra sao mà là ai bảo đảm những điều kiện ấy sẽ được thực hiện nghiêm túc trên thực tế?
Một đứa trẻ chưa thành niên có đủ khả năng nhận thức để quyết định trước về việc hiến bộ phận cơ thể sau khi chết hay không? Làm sao xác định nguyện vọng ấy hoàn toàn tự nguyện, không chịu tác động từ người lớn? Nếu cha mẹ hoặc người giám hộ có xung đột lợi ích thì cơ chế nào bảo vệ đứa trẻ? Đó là những câu hỏi mà Bộ nên trả lời rõ ràng, công khai nếu có ý định làm khảo sát. Chứ không thể chỉ bằng những cam kết chung như thế này.
Những đề xuất lập pháp trình Quốc hội thì phải chứng minh được sự cần thiết, đánh giá đầy đủ tác động và thiết kế cơ chế bảo vệ tương xứng với những nguy cơ phát sinh. Riêng đề xuất về mở rộng đối tượng hiến tạng này phải đánh giá kỹ lưỡng về những hệ lụy về tâm lý, đạo đức xã hội và nguy cơ lợi dụng quan hệ phụ thuộc để gây áp lực, cưỡng ép người chưa thành niên hiến mô, bộ phận cơ thể.
Theo tôi nếu những băn khoăn chính đáng của phụ huynh chưa được giải đáp thỏa đáng, Bộ Y tế nên loại bỏ đề xuất mở rộng đối với người dưới 18 tuổi thay vì vội vàng đưa vào luật. Các trường hợp hiến mô tái sinh để cứu người thân cần được đánh giá riêng theo tính chất y khoa và điều kiện bảo vệ cụ thể.
Chúng ta hoàn toàn có thể tiếp tục hoàn thiện pháp luật về hiến, ghép tạng, chống mua bán tạng và mở rộng nguồn hiến từ người trưởng thành mà không nhất thiết phải mở rộng ngay sang người chưa thành niên.
Hiến tạng là nghĩa cử cao đẹp nhưng không phải nghĩa vụ đạo đức mà bất kỳ gia đình nào cũng phải thực hiện. Một chính sách nhân văn phải được xây dựng trên nền tảng bảo vệ con người, đặc biệt là những người chưa đủ khả năng tự bảo vệ mình như trẻ em.
P/s: Tôi rất trân trọng những gia đình đã tự nguyện hiến tạng của người thân để cứu sống người khác. Nhưng sự cao đẹp của một hành động nhân đạo phải được xây dựng trên nền tảng tự nguyện và niềm tin, chứ không thể trở thành áp lực đạo đức đối với những gia đình chưa sẵn sàng. Một gia đình không đồng ý hiến tạng không có nghĩa họ ích kỷ hay thiếu lòng nhân ái. Đó là quyết định cần được tôn trọng
Đăng nhận xét