ĐEN Hay...ĐỎ ?!

 

“SỐ ĐEN” HAY LÀ ĐÚNG – SAI?

“Tôi xác định dù đây là tiền mình vô tình nhận hối lộ nhưng cũng là tôi ‘số đen’, không may thì thôi, trả lại cho Nhà nước cũng được, không sao cả.”

Đó là lời ông Trần Văn Dự, cựu Phó Cục trưởng Cục Quản lý xuất nhập cảnh, tự bào chữa tại phiên tòa vụ “chuyến bay giải cứu” tháng 7/2023.

Ông Dự còn nói:

“Trong 38 năm làm việc thì có 37 năm 6 tháng là sạch, còn 6 tháng cuối cùng dính tí bẩn.”

Tôi đặc biệt chú ý đến hai chữ: “số đen”.

Nếu nhận hối lộ rồi bị phát hiện là “đen”, vậy “đỏ” là gì?

Cũng nhận, nhưng chưa bị phát hiện?

Đáng suy nghĩ ở chính chỗ đó.

Bởi nếu đúng – sai được nhìn bằng việc có bị phát hiện hay không, thì ranh giới đạo đức và pháp luật rất dễ bị biến thành một ranh giới khác:

Bị bắt là đen.
Chưa bị bắt là đỏ.Một hành vi sai không trở thành đúng chỉ vì chưa ai phát hiện. Và việc bị phát hiện cũng không phải là nguyên nhân khiến hành vi ấy trở thành sai.

Công bằng mà nói, tại tòa ông Dự cũng nhận trách nhiệm, không né tránh và cho biết đã chuẩn bị tiền để khắc phục. Tôi không lấy một câu nói để phủ định 37 năm công tác của một con người.

Nhưng chính hai chữ “số đen” lại đặt ra một câu hỏi lớn hơn:

Nếu làm sai mà chỉ xem việc bị phát hiện là “không may”, thì vấn đề không còn chỉ nằm ở hành vi. Nó nằm ở cách con người nhìn về trách nhiệm của chính mình.

Ngày 28/7/2023, TAND TP Hà Nội tuyên ông Trần Văn Dự 7 năm tù về tội nhận hối lộ.

37 năm sạch đáng được ghi nhận.
Nhưng 37 năm sạch không thể biến 6 tháng sai thành đúng.
Sai là sai.

Bị phát hiện không phải là “đen”.
Không bị phát hiện cũng chẳng phải là “đỏ”.
Vuông vậy đó !