Botay.com !

 Botay.com

Ngày 25/9, Chính phủ ban hành Nghị định 367/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí, có hiệu lực từ 26/9.

Khoản 8 Điều 14 quy định phạt 300–400 triệu đồng đối với hành vi đăng, phát thông tin “ảnh hưởng tiêu cực đến vị thế, uy tín, hình ảnh Việt Nam; gây phương hại đến quan hệ đối ngoại, hợp tác quốc tế”.

Đọc mà thấy… khó thật!

“Ảnh hưởng tiêu cực” là đến mức nào?

“Phương hại” là đến đâu?

Ai xác định? Căn cứ vào tiêu chí nào?

Bởi có một nghịch lý rất đáng suy nghĩ:

Một sự việc có thể làm xấu hình ảnh Việt Nam. Nhưng người đưa tin về sự việc ấy có phải là người làm xấu hình ảnh Việt Nam?

Một vụ tham nhũng có thật, một sai phạm có thật, một vụ án có thật — nhất là khi liên quan đến cán bộ giữ chức vụ càng cao — bản thân sự việc đã có thể được dư luận quốc tế quan tâm.

Nếu một người giữ chức vụ rất cao, thậm chí thuộc nhóm “Tứ trụ”, vi phạm pháp luật và bị điều tra, truy tố, xét xử, thì việc đó có thể ảnh hưởng đến cách bên ngoài nhìn nhận về Việt Nam.

Nhưng nguyên nhân của ảnh hưởng ấy nằm ở hành vi vi phạm hay nằm ở bài báo đưa tin về hành vi vi phạm?

Nếu sự việc là có thật, đã được cơ quan có thẩm quyền xác minh và xử lý, thì việc báo chí thông tin trung thực về nó có phải là “làm ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh Việt Nam” hay không?

Không đưa tin, sự việc có biến mất không?Hay ngược lại, một quốc gia dám công khai, dám điều tra, dám xử lý cả người có chức vụ rất cao khi vi phạm pháp luật — đó cũng có thể là một thông điệp về trách nhiệm giải trình và thượng tôn pháp luật?

Tôi không nói rằng cứ mang danh “phản ánh” là được quyền đăng bất cứ thứ gì.

Bịa đặt, xuyên tạc, sai sự thật, cố ý gây phương hại đến lợi ích quốc gia thì phải xử lý.

Nhưng “thông tin sai sự thật” và “thông tin làm hình ảnh Việt Nam trở nên không đẹp” không thể đánh đồng.

Một sự thật bất lợi vẫn là sự thật.

Và đưa tin về một sự thật bất lợi không đồng nghĩa với việc tạo ra sự bất lợi ấy.

Đây mới là điều cần làm rõ.

Bởi mức phạt đã lên tới 300–400 triệu đồng, thì ranh giới của hành vi vi phạm càng phải rõ để người dân có thể biết trước: Nói thế nào là được? Nói đến đâu là bị phạt? Căn cứ nào để xác định một bài viết đã bước qua ranh giới?

Nếu không làm rõ được những câu hỏi ấy, người viết sẽ luôn đứng trước một khoảng mờ:

Phản ánh hay làm xấu hình ảnh?

Phê bình hay gây phương hại?

Nói sự thật hay “ảnh hưởng tiêu cực”?

Vây xin hỏi câu cuối:

Nếu một sự việc của chính chúng ta làm ảnh hưởng đến hình ảnh Việt Nam, thì nên xử lý sự việc — hay xử lý người nói về sự việc?

Bảo vệ hình ảnh quốc gia không thể chỉ bằng cách làm cho những điều không đẹp… không được nói ra.

Botay.Com.