"Việc của tôi không phải là làm cho ông Trump hài lòng; việc của tôi là cứu đất nước mình."
Tuyên bố này từ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy phản ánh trách nhiệm mà ông đang gánh vác trong khi Ukraine tiếp tục chiến đấu vì nền độc lập và sự tồn vong của chính mình.
Trách nhiệm của ông Zelenskyy không phải là bảo vệ cái tôi của Donald Trump, không phải là đồng ý với mọi yêu cầu từ Washington, hay làm cho các nhà lãnh đạo chính trị cảm thấy thoải mái. Trách nhiệm của ông là đại diện cho người dân Ukraine, bảo vệ chủ quyền quốc gia và đấu tranh cho một tương lai mà ở đó, người dân Ukraine có thể sống mà không còn bị đe dọa bởi sự xâm lược từ Nga.
Ukraine không chọn cuộc chiến này. Nga là bên phát động cuộc xâm lược, và hàng triệu người Ukraine đã phải trả một cái giá không thể đong đếm được: mất đi sinh mạng, nhà cửa bị phá hủy, và nhiều gia đình buộc phải rời bỏ quê hương.
Đứng về phía Ukraine đồng nghĩa với việc bảo vệ nguyên tắc rằng không một quốc gia hùng mạnh nào được phép xâm lược nước khác rồi dùng vũ lực để áp đặt tương lai cho quốc gia đó.
Ông Zelenskyy xứng đáng được lắng nghe với tư cách là nhà lãnh đạo của một quốc gia đang chiến đấu vì sự tồn tại của chính mình, chứ không phải bị đánh giá dựa trên việc ông có làm hài lòng một vị tổng thống khác hay không.
Thế giới tự do không bao giờ được phép quên đi người dân Ukraine. Tự do của họ là điều quan trọng, chủ quyền của họ là điều quan trọng, và tương lai của họ phải do chính người dân Ukraine quyết định./.
UKRAINE – TỪ BUDAPEST 1994 ĐẾN ABU DHABI 2026: AI BẢO ĐẢM CHO NHỮNG LỜI HỨA HÒA BÌNH?
Cuộc đàm phán ba bên Nga – Mỹ – Ukraine tại Abu Dhabi ngày 10–11/11/2026 đang mở ra một nỗ lực mới nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần 5 năm. Nhưng đằng sau những tuyên bố về tiến triển, đối thoại và hòa bình là những bất đồng căn bản chưa được giải quyết: lãnh thổ, quy mô quân đội Ukraine, quyền gia nhập NATO và cơ chế bảo đảm an ninh sau chiến tranh.
Điều đáng chú ý là Mỹ không chỉ đặt vấn đề chấm dứt chiến tranh Ukraine mà còn muốn mở rộng thương lượng sang cấu trúc an ninh toàn châu Âu, có sự tham gia của Nga và các nước châu Âu. Đây là vấn đề vượt ra ngoài phạm vi quan hệ song phương Nga – Ukraine, bởi tương lai an ninh của cả một châu lục không thể chỉ được quyết định bởi một vài cường quốc.
Nhưng muốn nhìn nhận cuộc đàm phán lần này một cách thấu đáo, có lẽ chúng ta cần trở lại năm 1994.
Khi Liên Xô tan rã, Ukraine thừa hưởng kho vũ khí hạt nhân lớn thứ ba thế giới. Năm 1994, Ukraine ký Bản ghi nhớ Budapest, cam kết giải trừ vũ khí hạt nhân và gia nhập Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân với tư cách quốc gia phi hạt nhân. Đổi lại, Nga, Mỹ và Anh cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền, đường biên giới hiện có và không sử dụng vũ lực chống lại Ukraine.
Nhưng lịch sử đã diễn ra theo cách mà những người đặt niềm tin vào các cam kết ấy không thể ngờ tới.
Năm 2014, Nga kiểm soát Crimea và xung đột bùng phát tại Donbas. Năm 2022, Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine. Những cam kết an ninh năm 1994 đã không ngăn chặn được chiến tranh.
Cần nói rõ: Budapest là bản ghi nhớ về bảo đảm an ninh, không phải một hiệp ước phòng thủ tập thể với nghĩa vụ tự động đưa quân đội đến bảo vệ Ukraine. Nhưng chính khoảng cách giữa lời cam kết và khả năng thực thi đã để lại một bài học lớn cho trật tự an ninh quốc tế.
Bây giờ, năm 2026, Ukraine lại đứng trước những sức ép mới. Nga yêu cầu Ukraine nhượng bộ lãnh thổ, hạn chế quy mô quân đội và từ bỏ mục tiêu gia nhập NATO. Mỹ muốn thúc đẩy một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh. Châu Âu lo ngại tương lai an ninh của mình bị quyết định mà không có tiếng nói tương xứng.
Trong hoàn cảnh ấy, phát biểu của Tổng thống Volodymyr Zelenskyy rằng trách nhiệm của ông không phải là làm hài lòng Tổng thống Donald Trump mà là bảo vệ đất nước mình, đáng được nhìn nhận đúng bản chất.
Một nguyên thủ quốc gia có thể phải thương lượng, có thể phải cân nhắc những thỏa hiệp khó khăn, nhưng trách nhiệm trước hết vẫn là với nhân dân, chủ quyền và tương lai đất nước mình. Đàm phán không đồng nghĩa với việc chấp nhận mọi điều kiện; hòa bình cũng không đồng nghĩa với việc mặc nhiên từ bỏ quyền đòi lại lãnh thổ.
Điều cần đặt ra lúc này không chỉ là Ukraine phải nhượng bộ những gì để chiến tranh kết thúc, mà còn là những bên tham gia thương lượng sẽ đưa ra cơ chế bảo đảm nào để chiến tranh không tái diễn?
Nếu Ukraine phải giới hạn năng lực tự vệ, ai sẽ bảo đảm an ninh cho Ukraine? Nếu Nga được tham gia định hình cấu trúc an ninh châu Âu, quyền tự quyết của các quốc gia châu Âu được bảo vệ ra sao? Và nếu những cam kết mới lại chỉ dừng ở những tuyên bố chính trị, ai sẽ chịu trách nhiệm khi chúng bị vi phạm?
Đây không phải là câu chuyện chỉ để phân định ai thắng, ai thua trong một cuộc chiến. Đó là câu chuyện về chủ quyền quốc gia, luật pháp quốc tế và giới hạn của quyền lực giữa các nước lớn và nhỏ.
Đi Tìm Sự Thật không cổ súy chiến tranh, cũng không tuyệt đối hóa bất kỳ nhà lãnh đạo nào. Nhưng cần phân biệt rõ giữa một nền hòa bình được xây dựng trên sự tôn trọng chủ quyền và một nền hòa bình hình thành từ sức ép của những bên có nhiều quyền lực hơn.
Một dân tộc có thể phải chấp nhận ngừng chiến để bảo toàn sinh mạng và tương lai. Nhưng không ai có quyền nhân danh hòa bình để tước bỏ quyền tự quyết của dân tộc ấy.
Budapest 1994 đã để lại một bài học. Abu Dhabi 2026 đang đứng trước phép thử mới.
Và câu hỏi cuối cùng vẫn là:
Hòa bình được ký kết bằng những lời hứa, hay được bảo đảm bằng những cơ chế đủ sức buộc các bên tôn trọng lời hứa của mình?
Đó mới là điều đáng để thế giới quan tâm, và cũng là điều mà Đi Tìm Sự Thật muốn cùng bạn đọc tiếp tục suy ngẫm
.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét