Nguyen Ngoc Chu

> https://www.facebook.com/chu.nguyenngoc/posts/pfbid0tFVN39Ynk1dFirjRa5U5CokaQCGQTye2WBjmp5y9qNA1E3w5Hx1mJ8mCxt53SSo6l

TRỤC ĐẠI LỘ CẢNH QUAN SÔNG HỒNG: CHÚNG TA CÓ ĐANG LÃNG PHÍ NGUỒN LỰC?

1.Tự nhiên luôn vận động theo hướng tối ưu.

Dòng sông chọn đường chảy ít lực cản nhất. Hành tinh vận động theo quỹ đạo giúp bảo toàn năng lượng. Con người cũng vậy: luôn tìm cách đạt hiệu quả cao nhất với nguồn lực thấp nhất.

Một người lao động nghèo phải tính từng đồng để nuôi gia đình. Một quốc gia nghèo càng phải biết quý từng nguồn lực để phát triển. Không dân tộc nào đi lên bằng lãng phí.

Những quốc gia hùng cường đều có một điểm chung: biết quản lý tối ưu nguồn lực quốc gia. Không chỉ tránh thất thoát, mà còn phải tạo ra giá trị xã hội lớn nhất từ mỗi đồng vốn, mỗi mét vuông đất, mỗi công sức của nhân dân.

2.Theo thông tin công bố, dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng dự kiến di dời hơn 70.000 hộ dân với gần 250.000 nhân khẩu. Đi kèm là nhu cầu tái định cư khổng lồ, hàng ngàn hecta đất và tổng nguồn lực lên tới hàng trăm ngàn tỷ đồng.

Đó không đơn thuần là một dự án xây dựng.

Đó là một cuộc tái cấu trúc đô thị quy mô cực lớn, kéo theo sự phá dỡ khối tài sản xã hội đã tích lũy hàng chục năm: nhà cửa, hạ tầng, trường học, chợ, mạng lưới sinh kế, quan hệ cộng đồng và ký ức đô thị.

Nhiều tài sản vẫn còn sử dụng tốt nhưng sẽ bị huỷ bỏ trước vòng đời tự nhiên.

Câu hỏi cần đặt ra là:

• Dự án này đã thực sự cấp thiết đến mức phải làm ngay chưa?
• Có phương án nào ít tốn kém nguồn lực xã hội hơn không?
• Nếu dùng cùng nguồn lực đó cho metro, chống ngập, y tế, giáo dục hay công nghệ thì hiệu quả xã hội có cao hơn không?

Với đa số người dân lao động, nhu cầu cấp thiết nhất vẫn là sinh kế và sự ổn định. Cảnh quan đô thị rất quan trọng, nhưng không thể tách rời bài toán cơm áo của hàng trăm ngàn con người chịu tác động trực tiếp.

Điều đáng trăn trở nhất không chỉ là chi phí hôm nay, mà là kết quả sau cùng.

Liệu sau 10 năm, Hà Nội có thực sự đạt được một diện mạo đô thị xứng đáng với sự hy sinh nguồn lực khổng lồ ấy hay không?

Hay rồi chúng ta lại tiếp tục chứng kiến thêm những khu đô thị ngồn ngộn bê tông, áp lực hạ tầng, môi trường xuống cấp và những hệ lụy quen thuộc của phát triển thiếu bền vững?

3.Tiến bộ thật sự không chỉ là xây mới.

Tiến bộ còn là biết kế thừa.

Nhiều đô thị lớn trên thế giới phát triển bằng cách mở rộng sang không gian mới thay vì liên tục “đập đi xây lại” trên nền đô thị cũ. Roma vẫn giữ lõi lịch sử hàng ngàn năm. Tokyo, Bắc Kinh liên tục mở rộng các đô thị vệ tinh để giảm áp lực trung tâm.

Đó là phát triển theo chiều sâu của tư duy quản trị.

Một thành phố liên tục phá bỏ rồi xây mới có thể tạo tăng trưởng GDP trong ngắn hạn, nhưng chưa chắc tạo ra của cải xã hội tương xứng. Nếu tăng trưởng phụ thuộc quá lớn vào bất động sản và chuyển dịch đất đai, thì nguy cơ lãng phí nguồn lực là điều phải được cảnh báo.

Câu hỏi cốt lõi vẫn là:

Cùng một nguồn lực, phương án nào tạo ra giá trị xã hội lớn hơn?

Bốn mươi năm đổi mới, đất nước đã phải trả giá quá đắt cho thất thoát, tham nhũng và lãng phí. Vì vậy, sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia phải là mối trăn trở thường trực của bất kỳ ai nắm quyền quyết định.

Khả năng quản lý tối ưu nguồn lực quốc gia không phải phẩm chất nên có.

Mà là yêu cầu bắt buộc đối với mọi nền quản trị muốn đưa dân tộc phát triển bền vững.