AI ĐÁNG ĐỨNG Ở ĐẦU NGUỒN XÃ HỘI & HỌ ĐƯA DÒNG NƯỚC CHẢY VỀ ĐÂU ?

 Tác giả: Thái bá Tần

QUÝ TỘC VÀ LƯU MANH

Xã hội nào cũng có

Chủ yếu ba thành phần,

Là lưu manh, quý tộc

Và tầng lớp bình dân.

Quý tộc không nhất thiết

Phải lắm của, nhiều tiền.

Chất làm nên quý tộc

Là ở cái đức hiền.

Là ý thức trách nhiệm

Với đời và với mình.

Là trung tín, đạo nghĩa

Có học và văn minh.

Lưu manh không nhất thiết

Là nghèo đói, khổ đau.

Mà bản chất bần tiện,

Ghen tị với người giàu.

Lưu manh thường it học,

Ngu dốt và thích lười.

Luôn hậm hực tìm cách

Cướp giật của người đời.

Khi cướp giật thắng lợi,

Lưu manh lên cầm quyền,

Thì trí thức, quý tộc

Là nạn nhân đầu tiên.

Thành lãnh đạo giàu có,

Lưu manh vẫn lưu manh.

Xã hội bị đảo lộn.

Khốn khổ người dân lành.

Điều ấy là quy luật

Trong lịch sử xưa nay.

Lưu manh và quý tộc

Khác nhau ở điểm này.

THƯỢNG LƯU

Thượng lưu theo nghĩa gốc

Là những gì đầu nguồn.

Đầu nguồn là cội rễ

Để dòng nước trào tuôn.

Vì đầu nguồn, cao ráo,

Nên nước ở thượng ngàn

Ngọt và luôn tinh khiết,

Bất biến cùng thời gian.

Sự ngọt, tinh khiết ấy

Lặng lẽ chảy về xuôi.

Rửa sạch và tưới mát

Cho đất và cho người.

Xưa nay trong lịch sử

Bất kỳ xã hội nào

Cũng có một tầng lớp

Ở đầu nguồn, chỗ cao.

Họ, tầng lớp trí thức,

Biết sáng tạo, nhân văn,

Có đạo đức, tư cách

Để lãnh đạo toàn dân.

Họ là người cầm lái,

Lúc biển lặng gió yên,

Lúc phong ba bão táp,

Đưa dân tộc đi lên.

Họ là người lưu giữ,

Phát huy và bảo tồn

Các giá trị văn hóa

Cho thế hệ cháu con.

Trong bộ phim nổi tiếng

“The Star Wars” tuyệt vời,

Khi Vuncan hấp hối,

Chết gần sáu tỉ người,

Thuyền trưởng tàu Trái Đất,

Tàu Mỹ, Capital,

Cố cứu nhóm trưởng lão,

Để họ được an toàn.

Vì nhóm này đang giữ

Gốc văn hóa của mình.

Cứu được họ thoát chết

Là cứu cả hành tinh.

THE REPUBLIC

Platông viết cuốn sách

The Republic, Cộng Hòa.

Về cấu trúc dân số

Chia xã hội thành ba.

Tầng lớp đông đúc nhất

Gồm các thợ thủ công.

Chuyên sản xuất của cải

Để nuôi sống cộng đồng.

Tiếp đến là binh sĩ

Để bảo vệ quốc gia.

Bảo vệ các giá trị

Của một nền Cộng Hòa.

Tầng lớp ưu tú nhất,

Dù không chiếm số đông,

Là những người có học,

Để quản lý việc công.

Họ phải nghĩ ra luật,

Xây trường học, nhà tù

Để bộ máy nhà nước

Được vận hành trơn tru.

Họ còn có trách nhiệm

Giáo dục cho cộng đồng,

Khai trí và hướng thiện.

Nhất là thợ thủ công.

Mô hình Cộng Hòa ấy

Về cơ bản ngày nay

Được áp dụng hiệu quả

Ở các nước phương Tây./.