Balan & Ngày 1/8 !

 

• Ngày 1/8 hằng năm, đúng 17:00 (giờ Warszawa), khi tiếng còi báo động vang lên để đánh dấu "Giờ W" (Godzina W) – thời điểm cuộc nổi dậy bắt đầu năm 1944 – cả thành phố gần như dừng lại trong khoảng một phút. Người đi bộ đứng yên, nhiều xe cộ dừng lại, người dân tập trung tại các quảng trường và đài tưởng niệm để mặc niệm. Đây là một trong những nghi lễ tưởng niệm xúc động nhất của Ba Lan.
• Điều đặc biệt là nghi lễ này diễn ra với sự tham gia rất tự giác của người dân. Nhiều nơi có các buổi lễ chính thức của chính quyền, nhưng cũng có vô số nhóm người dân tự tụ họp, mang cờ Ba Lan, thắp pháo sáng đỏ trắng, hát quốc ca và các bài ca kháng chiến.

Về cuộc nổi dậy:

• Cuộc nổi dậy diễn ra từ 1/8 đến 2/10/1944, do lực lượng kháng chiến Ba Lan phát động nhằm giải phóng Warszawa trước khi Hồng quân tiến vào.
• Cuộc nổi dậy thất bại sau 63 ngày chiến đấu vì quân Đức áp đảo về hỏa lực, trong khi Hồng quân Liên Xô dừng lại bên kia sông Vistula và không hỗ trợ kịp thời. Đây vẫn là chủ đề còn nhiều tranh luận trong giới sử học.
• Khoảng 150.000–200.000 thường dân Warszawa thiệt mạng, cùng khoảng 16.000–18.000 chiến sĩ kháng chiến hy sinh. Sau đó, quân Đức trục xuất phần lớn dân cư và có chủ đích phá hủy thành phố; khoảng 85% Warszawa bị tàn phá. Con số 400.000 người Ba Lan ngã xuống và 200.000 người bị đày sang Siberia không phải là số liệu được các nghiên cứu lịch sử chính thống chấp nhận.

Điều khiến nhiều người xúc động không chỉ là bi kịch của cuộc nổi dậy, mà còn là việc người Ba Lan đã xây dựng lại gần như toàn bộ khu phố cổ Warszawa sau chiến tranh, biến nơi đây thành biểu tượng của ý chí dân tộc.

Câu hát trong quốc ca Ba Lan:

"Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy."
"Ba Lan vẫn chưa mất, chừng nào chúng ta còn sống."

Đó không chỉ là lời ca, mà còn là niềm tin rằng một dân tộc còn gìn giữ ký ức, còn trân trọng sự hy sinh của cha ông, thì dân tộc ấy vẫn còn sức mạnh để đứng dậy sau những mất mát lớn lao.

Today 5:56 AM

Anh có thể nói rõ hơn về: 200.000 người bị đày sang Siberia không phải là số liệu được các nghiên cứu lịch sử chính thống chấp nhận ! Tại sao Đức tiêu diệt Người Balan lại đày dân Balan qua Siberia được ?
Anh hỏi rất đúng

Đức Quốc xã không hề đày người Ba Lan sang Siberia. Siberia thuộc lãnh thổ Liên Xô, nên Đức không thể đưa hàng trăm nghìn người dân Ba Lan sang đó.Lịch sử ở đây là hai giai đoạn khác nhau thường bị gộp làm một.

1. Người Ba Lan bị đưa sang Siberia là ai?

Đó chủ yếu là những người bị Liên Xô cưỡng bức di dời sau khi Hồng quân tiến vào miền đông Ba Lan tháng 9/1939, theo thỏa thuận bí mật trong Hiệp ước Molotov–Ribbentrop giữa Đức và Liên Xô.Những người bị đưa đi gồm:

• Sĩ quan quân đội.
• Cảnh sát.
• Công chức.
• Giáo viên.
• Địa chủ.
• Trí thức.
• Gia đình của họ.

Họ bị chở bằng tàu hỏa tới Siberia, Kazakhstan và nhiều vùng hẻo lánh khác của Liên Xô để lao động cưỡng bức.

Các nhà sử học ước tính số người bị Liên Xô trục xuất dao động rất lớn:

• khoảng 320.000 người theo nhiều nghiên cứu gần đây;
• một số học giả Ba Lan trước đây đưa ra con số từ 800.000 đến hơn 1 triệu.
  Vì hồ sơ Liên Xô nhiều năm bị đóng kín nên đến nay vẫn còn tranh luận.

2. Còn cuộc Khởi nghĩa Warszawa năm 1944?
Đây lại là câu chuyện khác.

Khi cuộc nổi dậy thất bại:

• quân Đức giết khoảng 150.000–200.000 dân thường ngay tại Warszawa;
• hàng trăm nghìn người bị đưa vào các trại tập trung hoặc lao động cưỡng bức trong lãnh thổ Đức;
• khoảng 500.000 cư dân bị buộc phải rời khỏi thành phố;
• Warszawa sau đó bị Đức phá hủy có hệ thống.

Không có tài liệu lịch sử chính thống nào nói rằng sau cuộc nổi dậy năm 1944, Đức đưa 200.000 người Ba Lan sang Siberia.

3. Vì sao dễ bị nhầm?
Có lẽ tác giả đã ghép hai bi kịch lịch sử lại:

• 1939–1941: Liên Xô đày hàng trăm nghìn người Ba Lan sang Siberia.
• 1944: Đức đàn áp cuộc nổi dậy Warszawa, giết hại dân thường và đày người sang các trại của Đức.

Hai thảm kịch đều xảy ra với dân tộc Ba Lan, nhưng thủ phạm và địa điểm hoàn toàn khác nhau.

4. Còn chuyện "Stalin phản bội cuộc nổi dậy" thì sao?

Đây là điểm mà phần lớn các sử gia phương Tây và nhiều sử gia Ba Lan đều đồng thuận.

Khi quân khởi nghĩa Warszawa chiến đấu suốt 63 ngày, Hồng quân đã tiến đến bờ đông sông Vistula, nhưng không mở cuộc tấn công phối hợp để giải cứu thành phố. Stalin cũng hạn chế việc cho máy bay Đồng minh sử dụng sân bay Liên Xô để tiếp tế cho quân khởi nghĩa trong giai đoạn đầu.

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng Stalin để mặc cuộc nổi dậy bị quân Đức nghiền nát, vì lực lượng khởi nghĩa trung thành với Chính phủ Ba Lan lưu vong ở London, chứ không phải lực lượng cộng sản mà Liên Xô muốn dựng lên sau chiến tranh. Phía Nga và một số học giả khác thì cho rằng Hồng quân khi đó đã kiệt sức sau chiến dịch mùa hè và chưa đủ khả năng vượt sông tấn công ngay.

Vì vậy, khi đọc đoạn:

"Hơn 400.000 người Ba Lan ngã xuống, khoảng 200.000 người khác bị bắt đi đày sang tận Siberia..."

thì nên hiểu rằng câu này đã gộp lẫn nhiều sự kiện lịch sử khác nhau. Nó phản ánh nỗi đau rất lớn của dân tộc Ba Lan, nhưng không chính xác nếu xem đó là diễn biến của riêng cuộc Khởi nghĩa Warszawa năm 1944. Đây cũng là lý do em đã lưu ý rằng con số "200.000 người bị đày sang Siberia" không được các công trình lịch sử chính thống sử dụng trong bối cảnh của cuộc khởi nghĩa năm 1944.
- Muốn hiểu cần phải ĐỌC !