NGÀY 20/9/1977 – VIỆT NAM GIA NHẬP LIÊN HỢP QUỐC.

 

Ngày Việt Nam gia nhập Liên Hợp Quốc không chỉ là một sự kiện ngoại giao. Nó còn là dấu mốc cho thấy một đất nước vừa đi qua chiến tranh bắt đầu bước vào giai đoạn mới: xây dựng, hội nhập và tham gia vào các vấn đề chung của thế giới.

Nhìn lại lịch sử, điều quan trọng không chỉ là ai thắng, ai thua, mà còn là cách một dân tộc vượt qua quá khứ để tìm vị trí của mình trong cộng đồng quốc tế.

Ngày 20/9/1977 vì thế không chỉ là ngày Việt Nam trở thành thành viên thứ 149 của Liên Hợp Quốc, mà còn là một lát cắt lịch sử cho thấy sự phức tạp của ngoại giao, pháp lý và quá trình thống nhất đất nước sau chiến tranh.

Một dấu mốc lịch sử và câu chuyện ngoại giao phía sau

Ngày 20 tháng 9 năm 1977, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 149 của Liên Hợp Quốc. Đây là một dấu mốc quan trọng, đánh dấu sự tham gia của một Việt Nam thống nhất vào cộng đồng quốc tế sau nhiều thập niên chiến tranh.

Nhưng phía sau sự kiện ấy là một quá trình ngoại giao phức tạp, gắn liền với câu hỏi lớn của lịch sử: Sau năm 1975, ai là đại diện hợp pháp của Việt Nam trên trường quốc tế?

1. Bối cảnh lịch sử sau ngày 30/4/1975

Trước năm 1975, Việt Nam tồn tại hai chính quyền ở hai miền với hai con đường chính trị khác nhau.

Ở miền Bắc là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH). Ở miền Nam là Việt Nam Cộng hòa (VNCH), bên cạnh đó từ năm 1969 tồn tại Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (CHMNVN).

Sau khi chiến tranh kết thúc, vấn đề không chỉ là thống nhất lãnh thổ, mà còn là quá trình xác lập vị thế pháp lý và ngoại giao của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.

2. Vì sao VNDCCH xin gia nhập Liên Hợp Quốc?

Từ góc nhìn của VNDCCH, sau khi chiến tranh kết thúc, chính quyền này cho rằng mình là lực lượng chiến thắng, có đủ cơ sở để đại diện cho một Việt Nam thống nhất.

Việc xin gia nhập Liên Hợp Quốc nhằm:

• Khẳng định vị thế quốc tế của Việt Nam sau chiến tranh.
• Mở rộng quan hệ ngoại giao với các quốc gia trên thế giới.
• Đưa Việt Nam thống nhất trở lại đời sống quốc tế sau nhiều năm bị chia cắt.

3. Vì sao CHMNVN cũng tham gia quá trình xin gia nhập?

Đây là một điểm thường được nhắc đến khi nghiên cứu giai đoạn chuyển tiếp 1975-1977.

CHMNVN ra đời năm 1969, được một số quốc gia công nhận và giữ vai trò chính trị quan trọng trong cuộc chiến tại miền Nam.

Sau ngày 30/4/1975, CHMNVN vẫn tồn tại trong một giai đoạn chuyển tiếp. Việc tham gia các hoạt động ngoại giao, trong đó có vấn đề tại Liên Hợp Quốc, phản ánh vị trí của chính quyền này trong quá trình chuyển đổi từ hai miền sang một nhà nước thống nhất.

Tuy nhiên, mục tiêu cuối cùng của Việt Nam sau đó là thống nhất về mặt nhà nước. Năm 1976, Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam được thành lập, mở đường cho việc đại diện thống nhất Việt Nam trên trường quốc tế.

4. Một vấn đề tế nhị cần nhìn nhận công bằng

Trong lịch sử ngoại giao Việt Nam, vấn đề đại diện tại Liên Hợp Quốc từng là một cuộc đấu tranh phức tạp trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh.

Việt Nam Cộng hòa từng được một số quốc gia công nhận và có quan hệ ngoại giao rộng rãi, nhưng không trở thành thành viên của Liên Hợp Quốc.

Vì vậy, khi Việt Nam gia nhập Liên Hợp Quốc năm 1977, đây không phải là việc hai miền cùng tồn tại trong một tổ chức quốc tế, mà là kết quả của quá trình chuyển đổi từ một đất nước bị chia cắt bởi chiến tranh sang một quốc gia thống nhất.