Translate

Thứ Tư, 21 tháng 4, 2021

ĐÂU CHỈ LÀ BÀI HỌC CHO 17/2....mà CHO CẢ HÔM NAY !

 Bài hát 'Lời tạm biệt trước lúc lên đường' trong clip bên dưới có một câu thật ám ảnh: ‘Dòng nước mắt, dù thiêng liêng, cũng KHÔNG làm cho giặc kia lùi bước.’


Cũng tương tự vậy, nỗi uất hận của chúng ta với Đặng Tiểu Bình, kẻ hạ lệnh xâm lăng biên cương và thảm sát dân Việt năm 1979, dẫu có nghẹn ngào đẫm lệ ra sao cũng chẳng thể nào thay đổi thực tế là Trung Quốc hiện nay, với sức mạnh kinh tế và quân sự vượt trội đặt nền móng bởi họ Đặng, đang chiếm đóng cương thổ, cản đà thăng tiến quốc gia và phủ bóng bành trướng lên dân tộc chúng ta.
Nghĩa là, nếu muốn thoát khỏi thân phận tiểu quốc hạng hai mãi mãi bất an trong cái bóng của Đại Lục, thay vì chìm đắm trong uất hận, tất cả tâm sức của chúng ta, trong tư cách quốc dân, phải dành để trả lời câu hỏi làm sao có thể hiện đại hoá quốc gia nhanh nhất có thể và trở nên hùng mạnh nhất có thể, trước là để thoát hoạ bành trướng, sau là giúp dân tộc có cơ ngẩng mặt lên.
Chính ngay ở đây, bỏ qua những tự ái dân tộc, nhìn vào sự phát triển vượt bậc của Trung Quốc bốn thập kỷ sau khi xâm lược Việt Nam, có một bài học mà chúng ta nhất định không thể bỏ qua.
Cụ thể, Trung Quốc sẽ chẳng thể nào có được vị trí siêu cường thứ 2 thế giới ngày hôm nay nếu như chương trình 'bốn hiện đại hóa' của họ cách đây 40 năm không được hỗ trợ bởi siêu cường số 1 thế giới là Hoa Kỳ. Đến lượt mình, Hoa Kỳ sẽ chẳng bao giờ hỗ trợ Trung Quốc ở mức độ như họ đã làm nếu Trung Quốc không tỏ rõ là họ chọn phe Hoa Kỳ để chống lại Liên Xô. Và quan trọng bậc nhất, Trung Quốc đã làm gì để chứng minh họ dứt khoát đứng cùng phe với Hoa Kỳ? - Đánh Việt Nam.
Trung Quốc đã mua tình đồng minh với Hoa Kỳ nhằm hiện đại hóa và phát triển quốc gia của họ bằng máu của người Việt Nam.
Thế bài học ở đây là gì?
Không phải là tự lực tự cường. Dù nghe rất hấp dẫn, song ở vào địa vị một nước chậm tiến như Việt Nam hiện nay, tự lực tự cường mới chỉ là điều kiện cần, chứ chưa phải là điều kiện đủ để phát triển vượt bậc quốc gia, như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và cả Trung Quốc đã từng. Cách đây 40 năm, với một quy mô dân số và diện tích vượt trội hơn hẳn mà Trung Quốc, ở giai đoạn đầu phát triển, còn phải tìm cho mình đồng minh hỗ trợ, thì Việt Nam hiện nay nếu chỉ tự lực tự cường liệu có ảo tưởng không?
Vậy thì bằng mọi giá phải có mối quan hệ ở cấp đồng minh (chính thức hoặc phi chính thức) để có thể hợp tác toàn diện với siêu cường số một thế giới. Siêu cường này trong tương lai xa là ai thì chưa biết nhưng hiện tại và trong vài chục năm tới vẫn là Hoa Kỳ, vậy thì đối tác số một hỗ trợ cho công cuộc hiện đại hóa quốc gia của chúng ta trước mắt phải là Hoa Kỳ, và dĩ nhiên là toàn bộ khối Tây phương theo sau, bao gồm cả Nhật Bản. Việt Nam phải tận dụng sự hợp tác sâu rộng toàn diện bao gồm mọi lĩnh vực kinh tế, giáo dục, khoa học công nghệ, quân sự, chính trị, để nhanh nhất có thể phát triển vượt bậc quốc gia, đủ sức tự đứng vững, tự định đoạt số phận của mình.
Không ít người ngay lập tức sẽ tỏ ý quan ngại, viện dẫn việc Hoa Kỳ từng bỏ mặc đồng minh Việt Nam Cộng Hòa khi Trung Quốc chiếm Hoàng Sa năm 1974. Không phủ nhận đó là cách các nước lớn hay xử sự, nhưng thất vọng bởi điều đó chỉ chứng tỏ chúng ta vẫn ngây thơ về sự tử tế của các nước lớn trong khi châm ngôn ưa thích của họ vẫn luôn là ‘không có đồng minh vĩnh viễn, chỉ có lợi ích quốc gia là vĩnh viễn’.
Lưu ý rằng lúc bấy giờ (1974) Trung Quốc đang ra sức ve vãn Hoa Kỳ cùng chống Liên Xô - thành trì của toàn bộ hệ thống XHCN. So với Việt Nam Cộng Hòa vốn trong mắt Hoa Kỳ chỉ là một pháo đài ngăn chặn làn sóng đỏ ở Đông Nam Á, lời mời gọi của Trung Quốc dĩ nhiên là hấp dẫn hơn nhiều, nên đâu có gì khó hiểu khi họ bán đứng VNCH. Trong khi đó, hiện nay vẫn chưa có một lý do khả dĩ nào cho thấy Hoa Kỳ và Trung Quốc có thể bắt tay với nhau, nếu không muốn nói là trái lại, đã bắt đầu một cuộc so găng chiến lược giữa hai siêu cường nhằm tranh đoạt địa vị số một thế giới. Mọi lo ngại rằng Hoa Kỳ một lúc nào đó sẽ thông đồng với Trung Quốc bán đứng Việt Nam như cách họ từng làm với Việt Nam Cộng Hòa đều chưa có cơ sở, ít nhất là trong nhiều năm tới.
Một khi lo ngại trên được giải tỏa, quyết định chọn phe cũng đã rõ ràng, điều những người lãnh đạo Việt Nam cần làm là chứng minh với Hoa Kỳ sự dứt khoát trong quyết định của mình, dĩ nhiên không phải bằng máu của bất kỳ dân tộc nào như họ Đặng từng làm, nhưng mức độ thì phải không hề thua kém. Những việc có thể làm ngay:
(1) Luôn giữ thái độ cứng rắn nhất có thể với vấn đề biển đảo, hoan nghênh sự can dự của Hoa Kỳ, Nhật Bản và các nước phương Tây.
(2) Ngưng việc gửi các cán bộ, sĩ quan trung-cao cấp sang Trung Quốc đào tạo.
(3) Chấm dứt ngay tuyên truyền chống Mỹ một cách hệ thống trong nhà trường, truyền thông nhà nước, lực lượng vũ trang.
(4) Tìm lý do kĩ thuật ngăn cản Huawei trúng thầu mạng 5G nhằm hưởng ứng lời kêu gọi của Hoa Kỳ.
(5) Xúc tiến đàm phán một hiệp định thương mại tự do với Hoa Kỳ và nhượng bộ nhân quyền để EU sớm phê chuẩn EVFTA.
Tất cả những việc này đều có thể thực hiện được ngay với thể chế hiện hành. Nên nhớ là Trung Quốc, lúc kình chống Liên Xô để tìm cơ hội hợp tác toàn diện với Hoa Kỳ, vẫn là một nước cộng sản. Bởi vậy, những người lãnh đạo cộng sản Việt Nam không thể lấy lý do ý thức hệ hay thể chế chính trị để trì hoãn thêm nữa.
Những hoạt động khác, thuộc về đối ngoại với nhiều cấp độ khác nhau, liên quan đến Đài Loan, Hong Kong, Tân Cương, Tây Tạng, Cambodia -những điểm nhạy cảm chính trị của Trung Quốc, nếu có thể giúp thể hiện lập trường chọn phe của Việt Nam cũng không nên loại trừ. Dĩ nhiên những hành động này thuộc thẩm quyền của các cơ quan tình báo và ngoại giao.
Tóm lại, bài học trả bằng máu ở đây là mặc dù các siêu cường đều không đáng tin, song trớ trêu thay cũng chỉ có họ, trong khi xung đột với siêu cường khác, mới bỏ công sức giúp đỡ đồng minh nhược tiểu một cách toàn diện (và cũng chỉ vì lợi ích chiến lược của họ). Bởi vậy nhân lúc các siêu cường đụng độ, nước nhỏ phải chọn đúng phe là siêu cường mạnh nhất và tranh thủ sự hợp tác toàn diện với họ để hiện đại hóa quốc gia nhanh nhất có thể, trở nên hùng mạnh nhất có thể, để dẫu thời thế thay đổi thì vẫn còn có thể phần nào đó tự định đoạt số phận của mình, thay vì mãi nhược tiểu để rồi các siêu cường cứ thế đổi chác trên lưng.
Nhìn lại những gì đã xảy ra cách đây 40 năm trên biên giới phía Bắc, chợt rùng mình khi nghĩ đến những di họa sẽ đến với dân tộc một khi thế hệ chúng ta bỏ lỡ cơ hội phát triển vượt bậc quốc gia, bỏ lỡ cơ hội lần đầu tiên trong lịch sử vượt thoát khỏi cái bóng của Trung Quốc.
(Bài viết cách đây 2 năm, tháng 2/2019)
Đọc thêm:
VIỆT NAM LÀM GÌ TRƯỚC CUỘC SO GĂNG TRUNG-MỸ(PHƯƠNG TÂY)?

Thứ Ba, 20 tháng 4, 2021

Chủ Nhật, 18 tháng 4, 2021

MẸ ƠI CON SỐNG RỒI !

 MẸ ƠI CON SỐNG RỒI.

.
Đây là hình ảnh một chiến sĩ Giải Phóng quân đứng giữa sân Dinh Độc Lập trưa ngày 30/4/1975. Trên tay anh vẫn cầm lá cờ đỏ sao vàng, một khẩu súng và cần sắt được cho là ăng ten. Câu đầu tiên anh hét lớn không phải là những lời hoa mỹ mà chỉ đơn giản là "Mẹ ơi con sống rồi". anh vừa thoát chết cách đó mấy tiếng tại Ngã tư Bảy Hiền khi bị tàn quân Ngụy bắn sượt qua mặt chỉ vài phân, suýt chút nữa anh đã hi sinh
Đại tá nhà văn Chu Lai kể rằng sau 30/4/1975 anh về phép gặp anh ở đầu ngõ bố mẹ anh không dám thể hiện niềm vui , kéo anh vào nhà mới dám thể hiện vì trong ngõ nhà Anh ở có hơn 10 người hy sinh chỉ độc nhất một mình anh về sau cuộc chiến , nếu bố mẹ anh thể hiện niềm vui ở bên ngoài thì sẽ làm thêm nỗi đau của gia đình những người hy sinh.
.
MẸ ƠI CON SỐNG RỒI.
Hôm ấy là ngày ba mươi tháng tư (30.4.1975)
Một người lính quấn trên đầu băng trắng
Vết thương anh bị tàn quân ngụy bắn
Ở ngã tư Bảy Hiền trong lúc tiến quân
Chút nữa thôi chắc đã mất tuổi xuân
Vào đúng cái ngày ba mươi tháng tư lịch sử...
Khi Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng...
anh mừng rỡ
Câu đầu tiên anh gọi mẹ thật to
Mẹ ơi con sống rồi... xin mẹ đừng lo
Con còn sống con sẽ về với mẹ...
Rồi phút giây bỗng nhiên anh lặng lẽ
Chợt nhận ra bao bạn đã hy sinh
Mừng vui mà đau thắt con tim
Mười đứa cùng quê... giờ còn một đứa...
Ôi chiến tranh sao mà ác rứa
Bao nhiêu con người đã phải hy sinh
Nước tôi nghèo cuộc sống chửa văn minh
Nhưng chúng tôi yêu tự do độc lập
Nếu Mỹ không vào thì đâu có tang thương chết chóc
Đất nước này đã thống nhất từ lâu...
Bốn sáu năm rồi còn đó những nỗi đau
Chất độc da cam còn để bao di chứng
Bao con người cứ ngây ngây tưng tửng
Sống vật vờ như một bóng ma
Bao nhiêu bà mẹ trước lúc đi xa
Mang cả nỗi đau chưa đón được con về đất mẹ...
Anh nhớ ngày anh trở về gia đình anh lặng lẽ
Nén niềm vui bố mẹ chẳng dám mừng
Sợ nhà bên càng lặng nỗi đau riêng
Con họ không về làm sao mình vui được
Nếu bây giờ cho anh một điều ước
Thế giới này đừng có chiến tranh
Để không còn cái cảnh như anh
Khi kết thúc chiến tranh
Phải hét to: Mẹ ơi con còn sống... Thơ Văn Cư

Thứ Ba, 13 tháng 4, 2021

NÓI CHUYỆN CÙNG BA.

 Thơ LÊ HỒNG QUÂN .

Đất nước mình, ngộ quá phải không ba
Tiền đi vay, mà xài sang như thượng đế
Tiền đầu tư, đua nhau cùng chôm chỉa
Tiền thuế dân,xài như thể tiền chùa.

Đất nước mình, lãnh đạo sướng như vua
Mua bán dù ô, vàng đô nhiều hơn chúa
Sáng xe đón, chiều đưa về muôn thủa
Vẽ công trình, lấy tiền của chia nhau.
Đất nước mình rồi biết sẽ về đâu
Cứ đập cứ xây, xây rồi bỏ đó
Vừa xây xong, đã mất tiền tu sửa
Chất lượng tồi, là đổ lỗi thiên nhiên
Đất nước mình, giờ lắm kẻ khùng điên
Đứng trước dân, nói không cần suy nghĩ
Hàm giáo sư, hay văn bằng tiến sĩ
Mà nói năng như mất trí tâm thần
Đất nước này, miệng cứ nói của dân
Kẻ ngu tham, tranh nhau làm đầy tớ
Dân làm chủ, mà đói nghèo muôn thủa
Công bộc dân, nhè đầu cổ dân ngồi
Đất nước mình, giờ buồn lắm ba ơi
Quan với dân, mỗi người quay mỗi hướng
Dân còng lưng, nuôi quan đời sung sướng
Quan coi dân, như phản động địch thù.
Đất nước mình, ngày tháng tám mùa thu
Năm bốn lăm, dương cao cờ phấp phới
Trước thực dân, đã đứng lên đồng khởi
Để khai sinh, nền dân chủ cộng hòa.
Đó chính là, tên nước Việt Nam ta
Nước Việt Nam, trẻ trung nền dân chủ
Dân nô nức, tự do quyền bầu cử
Quốc hội đầu(1946), mới thực sự của dân
Đất nước mình, sau đại thắng mùa xuân
Bắc, trung, nam giang sơn liền một mối
Và tên nước, cũng đổi thành tên mới
Ôi cái tên, đi chẳng tới bao giờ.
Cứ xây hoài, xây mãi tỉnh hay mơ
Mấy chục năm, vẫn thời kì quá độ
Cả đông âu, đang xây thì sụp đổ
Việt Nam ta, sao vẫn cứ xây hoài.
Định hướng này, con biết hiểu sao đây
Nếu tươi đẹp, sao đói nghèo mãi vậy
Nếu ưu việt, sao Liên Xô bỏ đấy
Có hay chăng, một chủ nghĩa thiên đường.
Đất nước mình, trải bao cảnh tai ương
Hỏi vì đâu, ba biết mà không nói
Không dám nói, hay ba chờ cơ hội
Chỉ làm người, tử tế lúc về hưu.
Thơ LÊ HỒNG QUÂN

Chủ Nhật, 11 tháng 4, 2021

QUY HOẠCH NHÂN SỰ

 Nguyễn Thế Hùng. .

Người ta vẫn gọi Lã Bất Vi là nhà buôn vua. Có lẽ nick name đó do người đời sau phong tặng cho ông. Nếu đương thời mà ông nói toạc ra kế hoạch quy hoạch vua của mình thì chắc chắn ông không thành công trong việc đưa Doanh Chính lên ngôi vua nước Tần. Gạt bỏ những lớp bụi sử liệu, chúng ta chỉ có thể tin chắc rằng Lã Bất Vi đã lập một kế hoạch nhân dự dài hạn. Hơn nữa, học trò của ông đã thành công ngoạn mục, trở thành vị hoàng đế thống nhất đầu tiên bên nước Tầu, Tần Thủy Hoàng Đế, đặt dấu chấm hết cho thời kỳ loạn lạc Xuân Thu - Chiến Quốc mấy trăm năm, xây dựng một thể chế có độ bền đến tận thời hiện đại. Đó là thể chế bá quyền, bành trướng, chỉ tôn trọng quyền tự do duy nhất của một người là vua.
Cuộc chơi nhân sự của Lã Bất Vi kéo dài hơn ba mươi năm, chứ không phải chỉ ngắn hạn trong một nhiệm kỳ. Ông quy hoạch vua từ khi bố của vị vua tương lai còn là một thái tử con tin của nước Tần trong thành Hàm Đan của nước Triệu.
Sau Lã Bất Vi chưa thấy bên Tầu có ai làm quy hoạch nhân sự giỏi như ông. Tuy vậy bên nước ta có vài người, còn giỏi hơn nhiều. Đó là Sư Vạn Hạnh. Ông âm thầm quy hoạch Lý Công Uẩn từ bào thai. Rồi rèn rũa nhân cách, kèm cặp kiến thức cho nhân sự của mình, đưa nhân sự vào triều từ vị trí thấp rồi dần lên đến ngôi hoàng đế. Học trò của ông đã đặt dấu chấm hết cho thời kỳ loạn lạc sau Bắc thuộc và xây dựng một nước Đại Việt hùng cường và thái bình hơn hai trăm năm. Cuộc chơi nhân sự của Sư Vạn Hạnh kéo dài hơn ba mươi năm.
Người quy hoạch nhân sự giỏi thứ hai là Trần Thủ Độ. Nhờ phép quy hoạch của ông mà nước Đại Việt mệt mỏi cuối thời Lý đã lấy lại cái hào khí Đông A, ba lần đánh tan quân Nguyên. Nhân sự mà Trần Thủ Độ quy hoạch cũng thuộc dòng máu của ông và cái huyết khí ấy không những đủ Trí, Dũng mà còn Tâm nữa. Mấy đời sau phát tâm thành vị Phật Hoàng Trần Nhân Tông.
Người thứ ba là Nguyễn Bỉnh Khiêm. Bàn cờ quy hoạch của ông không có ai thuộc huyết thống. Toàn người dưng. Ông đi nước cờ với họ Mạc, làm cho họ này không những kéo dài triều đại gần trăm năm mà còn giữ yên biên ải phía Bắc. Ông đi nước cờ họ Trịnh, “thờ phật ăn oản”, giúp kết thúc cuộc chiến Nam -Bắc Triều. Cuối cùng nước cờ họ Nguyễn, đưa Nguyễn Hoàng vượt đèo Ngang, mở rộng nước Việt đến tận mũi Cà mau để có hình chữ S như hiện nay. Những nhân sự mà ông quy hoạch đã thực sự hoàn thành sứ mạng của mình. Ông còn hơn cả Lã Bất Vi, Sư Vạn Hạnh, và Trần Thủ Độ ở chỗ quy hoạch nhân sự ngoài dòng dõi, hậu duệ. (Lưu ý, các nhà quy hoạch nhân sự hiện đại ở Việt Nam rất coi trọng hậu duệ, đó là một sai lầm, không đáng làm học trò Nguyễn Bỉnh Khiêm).
Theo hướng này những người cha lập pháp bên nước Mỹ cũng là những người quy hoạch nhân sự ngoài hậu duệ. Họ vẽ ra cuộc chơi, mà luật chơi không căn cứ vào dòng dõi, chỉ căn cứ trên hiến pháp, trên sự tôn trọng quyền sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc của con người. Những người được quy hoạch gồm tất cả. Ai cũng sẽ được và có thể quy hoạch. Và cuộc chơi trở thành tự quy hoạch, tự phấn đấu, trên tất cả các lãnh vực từ chính trị, kinh tế đến khoa học nghệ thuật,…
Nói về tự quy hoạch, có nhiều tấm gương kiệt xuất. Ví dụ, Quang Trung Nguyễn Huệ. Cuộc đời ông thực chất là một cuộc tự quy hoạch từ vai trò em nhỏ trong gia đình Hồ Thơm trở thành một trong những vị Hoàng đế vĩ đại nhất Việt Nam với câu nói “Đánh cho biết nước Nam anh hùng có chủ”. Người thứ hai phải kể đến là Mikhail Gorcbachev. Ông đã tự quy hoạch mình từ một đảng viên bình thường trở thành Tổng Bí Thư Đảng Cộng sản Liên Xô, sau đó đặt dấu chấm hết cho chủ nghĩa cộng sản ở Liên Xô và các nước Đông Âu. Nhưng cuộc tự quy hoạch của ông Gorbachev chưa thực hoàn hảo, vì ông chấm dứt công sản nhưng lại để dành cơ hội cho một thứ độc tài mới.
Thế giới bây giờ đã thay đổi rất nhiều từ Âu sang Á, từ Mỹ sang Phi. Cho nên những người làm quy hoạch hoặc tự quy hoạch nên thức tỉnh. Quyền tự do, thay vì chỉ dành cho một hoặc một số người, thì bây giờ là thời đại của quyền tự do phổ quát. Ngay cả trong những xứ như Triều Tiên hay Ba Tư, người dân cũng ngày càng khao khát tự do. Cho nên, làm quy hoạch là đi một nước cờ để nhân loại có tự do hơn. Và bài toán quy hoạch khó nhất sẽ là quy hoạch nhân sự để người được quy hoạch sẽ lãnh một nhiệm vụ mới, không phải duy trì cái đã và đang tồn tại. Người được quy hoạch sẽ phải đặt dấu chấm hết cho độc tài toàn trị và tạo ra một thời đại mới.
Có lẽ, lịch sử nói chung đã bỏ sót một chương quan trọng. Lịch sử ấy mới nhắc đến tên tuổi các vị anh hùng, mà quên chưa nhắc đến vai trò quan trọng của người làm quy hoạch nhân sự, tiền đề thành công của các vị anh hùng ấy.
TS. Nguyễn Thế Hùng

Thứ Bảy, 10 tháng 4, 2021

CÓ MỘT "GIỐNG NGƯỜI" ĐÃ TUYỆT CHỦNG ?.

 Tác giả: Nguyễn Như Phong .


Sẽ có bạn thắc mắc , làm gì có " giống người" nào bị tuyệt chủng? Giảm tỷ lệ sinh, chết non...thì có nhưng " tuyệt chủng" thì chưa thấy?
Vâng, có đấy.
Đó là giống người, tộc người " Ba Dám" đã cơ bản tuyệt chủng ở VN
Đó là " giống người" : Dám nghĩ, Dám làm, Dám chịu trách nhiệm.
Khoảng 12 năm về trước, " giống người" này khá đông và chính họ đã góp phần quan trọng vào việc xây dựng các công trình kinh tế lớn...
Phải nói thẳng ra : Cơ chế quản lý kinh tế của ta là một ma trận mà chui vào, không biết lối ra. Luật này chỏi luật kia, Nghị định này, "uýnh" Nghị định kia, Thông tư thì choảng nhau chí tử... Đó là chưa kể " tân quan tân chính sách" - Cũng một việc , ông này thì bảo rằng hay, rằng dám nghĩ, dám làm; ông sau lại bảo thế là " làm dụng quyền hạn, là mất dân chủ"...Bảo thẳng thì được thẳng, bắt cong là phải cong, cấm cãi!
Những ai từng quản lý doanh nghiệp, dủ là DNNN hay DNTN đều biết câu : " Làm đúng thì không được việc"- Cho nên phải biết lách luật, biết biến báo, biết cách phải làm thế nào để " được cấp trên ủng hộ"...Nếu "Dám nghĩ, Dám làm, Dám chịu trách nhiệm"- Dự án đó vượt tiến độ, hoạt động tốt, có hiệu quả, thì được tờ giấy khen A4, còn vô phúc mà có chuyện thì " Thôi rồi, lượm ơi?!"-
Lúc đấy, không ai thèm xét công lao, không ai xét bối cảnh, hoàn cảnh lịch sử...mà phải " đốt ngay", " nhốt ngay", để " răn đe", để " giáo dục".
Xem ra, pháp luật của ta bây giờ còn ác hơn thời vua chúa ngày xưa- Vì ngày xưa, nhiều viên quan phạm tội, nhưng còn được giữ lại, cho " lập công chuộc tội" -
... Chính vì thế mà cái " giống người Ba Dám" đã tuyệt chủng.
Mà một khi " giống người Ba Dám" đã tuyệt chủng, thì đừng hy vọng gì có " bước đột phá".

Thứ Hai, 5 tháng 4, 2021

Mớ bái....

Cắm đầu - Chổng tỷ mớ bái !
156 Heta ....rừng Thông cổ thụ bó nhang ni thấm thí chi mô Eng.... Bải hỉ !? !? !?.  .

Chủ Nhật, 4 tháng 4, 2021

THƯ TỪ TRONG TÙ THỂ HIỆN MỘT NHÂN CÁCH LỚN

  stt này của Lưu Trọng Văn, nhưng thực ra là LTV đăng lại thư của Trần Huỳnh Duy Thức, một trong số rất ít những tù nhân là trí thức nhưng nhân cách cực kỳ đàng hoàng, khiến những ai hiểu biết thật sự kính nể Tiếc thay, cái "mầm sáng" đó còn trong bóng tối- song sắt của nhà tù. Trần Huỳnh Duy Thức

"Từ bạo lực vũ trang đến phi bạo lực, cách mạng 'giải phóng dân tộc' đến cách mạng đường phố, cách mạng màu mà không gắn với thực chất thay đổi để nâng cao dân trí đi kèm với chấn dân khí thì các dân tộc đó vẫn chỉ chìm trong bóng tối dưới những màu sắc khác nhau. Có vùng lên được một vài năm như Myanmar rồi bóng tối vẫn cứ bất ngờ ập xuống." Sự khai sáng này không chỉ cần thực hiện ở người dân, mà còn ở cả những người giữ vai trò lãnh đạo.
Bài học Myanmar cho thấy một cuộc chuyển mình chỉ có thể thực chất và bền vững bởi khai sáng mà con gọi đó là một Cuộc cách mạng ánh sáng. Thực tế nữa thế kỷ qua cho thấy các kiểu cách mạng khác nhau, từ bạo lực vũ trang đến phi bạo lực, cách mạng “giải phóng dân tộc” đến cách mạng đường phố, cách mạng màu mà không gắn với thực chất thay đổi để nâng cao dân trí đi kèm với chấn dân khí thì các dân tộc đó vẫn chỉ chìm trong bóng tối dưới những màu sắc khác nhau. Có vùng lên được một vài năm như Myanmar rồi bóng tối vẫn cứ bất ngờ ập xuống.
Cách mạng ánh sáng đòi hỏi sự kiên nhẫn và không nhằm mục đích để nắm quyền lực. Nó đòi hỏi sự kiên trì trong gian truân để chuẩn bị những hạt giống và ánh sáng. Trong thiên nhiên có khi cả ngàn hạt giống thì mới có một hạt nảy mầm. Trong xã hội, có khi cả triệu hạt thì mới có vài chục hạt ngậm chứa được những mầm sáng. Dù ít nhưng chắc chắn, sẽ có và khi đã đủ thời gian thì chúng sẽ nảy mầm thoát khỏi bóng tối. Một hạt mầm bao giờ cũng tách đôi trước khi trồi lên ánh sáng. Tiếng anh gọi đó là grow – mọc lên. Đối với một dân tộc thì đây là hình ảnh của một cuộc chuyển mình vươn lên ánh sáng từ trong bóng tối. Tiếng Anh có câu “The great growth occurs during the darkest hours” (Cuộc chuyển mình vĩ đại diễn ra trong những giờ khắc đen tối nhất).
Con đã nhìn thấy được những hạt mầm ngậm sáng đang chuẩn bị tách đôi và trồi lên, vươn mình ra ánh sáng. Rồi sẽ đến hàng ngàn, hàng triệu những hạt giống như vậy vươn theo. Chúng ta cần phải tiếp tục kiên nhẫn, không mắc bẫy của bóng tối mà từ bỏ con đường ánh sáng để đi những con đường tưởng là nhanh hơn nhưng lại không thực chất nên cứ loanh quanh mãi trong tối.
Những gì già cỗi sẽ bị chính bóng tối của mình nhấn chìm. Người ta thường không biết dừng đúng lúc mà cũng không hiểu được quy luật của cuộc đời. Những lựa chọn khác nhau sẽ dẫn đến những kết cuộc hung, cát khác nhau.
Con thì vẫn kiên định với lựa chọn của mình, với con đường ánh sáng
Ngày mai con tiếp tục tuyệt thực phản đối Tòa án nhân dân tối cao như vừa rồi.
Cả nhà vững tâm và khỏe nha."

Thứ Ba, 30 tháng 3, 2021

NỊNH THỐI.

Ve vẻ Nghị ....Thổi thiên thối Đâu chỉ 1.2...đám. nịnh đến chối Phái ưa ru thổi êm ....Tại hạ Mạt vận Hoà Thân thời phềnh nổi He he.....
















Tối qua, tôi cứ xem đi xem lại bài phát biểu của đại biểu Nguyễn Anh Trí, đoàn ĐBQH Hà Nội đọc hôm qua tại nghị trường, thấy ánh mắt Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc liếc liếc nhìn xem cảm xúc Tổng Bí thư như nào khi được nịnh. Mới đây anh Trí còn sáng tác cả một ca khúc ngợi ca Tổng Bí thư. Vừa nghe các bài của anh, vừa thấy gai gai người: việc khó thế mà anh ấy cũng làm được. Để chuẩn bị cho việc tái ứng cử mà anh phải chuẩn bị “vất vả” quá đi!

Tôi thấy phí tiền người dân phải bỏ ra cho các anh nịnh sỹ! Nóng ruột nghe xem các anh phát biểu kiểu gì, hoá ra một dàn nịnh ca lên đồng tập thể. Muốn nịnh nhau đóng cửa lại mà nịnh, mỗi ngày họp là tiền của nhân dân, anh ạ!
Là một cử tri Hà Nội, tôi có quyền hỏi anh Nguyễn Anh Trí đã làm được gì trong nhiệm kỳ qua cho người dân chúng tôi. Những vụ việc cực kỳ nổi cộm ở Hà Nội anh đã thể hiện vai trò “đại biểu của dân” như thế nào?! Hay chỉ biết phát biểu nịnh nọt, xoa trên rên dưới?!
Là một cử tri thuộc dạng bần cố nông ở Hà Nội, quan sát facebook cá nhân của anh, tôi thấy hình như anh mắc chứng ái kỷ. Tự huyễn về bản thân thái quá. Biết rằng, chính trường đôi khi là hí kịch, nhưng anh không nhất thiết phải nhiệt huyết quá mức đóng các vai mà mình không chuyên. Khi thì anh muốn thể hiện bản thân gần gũi với “các tầng lớp nhân dân”, “bệnh nhân nghèo”, “người nghèo”... Nhưng trên nghị trường, anh lại khoác lên người toàn hàng hiệu, thứ xa lạ với đại đa số người dân nghèo, vất vả ngoài kia. Đơn cử như cái thắt lưng Hermes hôm qua ông nghị đeo lúc phát biểu nịnh nọt ở nghị trường, giá 3930 USD (khoảng gần 100 triệu đồng). (Có thể tham khảo giá tại: https://www.hermes.com/us/en/category/men/belts/).

Một sự xa xỉ lạ lẫm với đại đa số cử tri nghèo chúng tôi.
Là một cử tri Hà Nội, tôi muốn anh giải trình về việc có hay không xung đột lợi ích, khi anh là đại biểu quốc hội, nhưng là người sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Cố vấn MED GROUP (MEDLATEC), nơi vợ anh là Chủ tịch HĐQT, con trai của anh là Tổng giám đốc?! Hôm qua phát biểu tại nghị trường, sau khi khen một loạt lãnh tụ, bộ ngành, rồi anh còn bảo xin gặp lãnh đạo Bộ Y tế để bàn về... việc chống dịch. Là cử tri, với những gì anh thể hiện ở nghị trường, tôi có quyền nghi ngờ về sự trong sáng của anh!!!
Là trí thức, ai cũng nên giữ cốt cách riêng, để xã hội noi gương. Uy vũ bất năng khuất (威武不能屈) nghĩa là gặp quyền thế không sợ hãi, không luồn cúi. Là một người làm nghiên cứu khoa học, tôi tin rằng khi một người có vấn đề về phẩm cách của trí thức, thì phẩm chất của các công trình gọi là khoa học cũng nên được xem xét lại bởi những người có chuyên môn.
Là một cử tri Hà Nội, tôi nhất quyết không bầu nếu anh tiếp tục ứng cử. Nhất quyết không, anh Trí ạ!
Có thể là hình ảnh về ‎9 người và ‎văn bản cho biết '‎Nguyen Anh Tri 5h Xin được đăng toàn văn bài phát biểu (6'55") TẠI BUỒI THẢO LUẬN ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ VÀ CHỦ TICH NƯỚC (Phòng họp Diên Hồng, lúc 9h26' ngày 29 Mong các nhà báo nếu có trích thì trích ch Trân trọng! NGUY... See More Menu Search HERMES ဂိ Acpount ه BUCKLE STRAP 32 M $3,930 BUCKLE LEATHER STRAP $3,930 BUCKLE STRAP MM BELT BUCKLE STRAP MM‎'‎‎


Thứ Sáu, 26 tháng 3, 2021

Quyền lực rất dễ làm người ta tha hóa.

 Bùi Hoàng Tám
.



Gần đây, mình có cảm giác như đang xuất hiện nạn “cát cứ” lãnh thổ. Có lãnh đạo chính quyền địa phương tự cho mình cái quyền “luật pháp trong tay ta, ta là luật pháp” mà vụ Tiên Lãng vừa qua là một điển hình.
Nhớ lại chuyện năm ngoái, mình rủ mấy anh em báo chí về xã mình viết về Người anh hùng làng Giắng. Bác ấy là Nguyễn Quang Son, Liệt sĩ chống Pháp. Khi giặc Pháp càn vào làng mình, chúng bắt hầu hết cán bộ đầu não của xã ra đình làng. Bố mình khi đó là xã đội trưởng cũng bị bắt. Biết bác Son là du kích, chúng đưa bác đi nhận diện các đồng chí của mình. Bị tra tấn rất dã man bằng mọi cực hình nhưng bác kiên quyết không khai một ai, dù trong đám dân làng có đến 3 – 4 chục người là du kích. Nếu bác khai, toàn bộ cơ sở kháng chiến của xã sẽ tan nát và chắc chắn sẽ có hàng chục người bị hành quyết. Không khuất phục được ý chí của Người anh hùng làng Giắng, chúng đem bác ra bến đò bắn chết và đạp xác xuống sông. Khi đó, bác Son mới ngoài hai mươi tuổi.
Khi nghe bố mình và dân làng kể lại, mình rất xúc động. Bài viết của mình và các bạn mình được nhiều báo sử dụng, gây xúc động độc giả như báo Nhân dân, Lao động & Xã hội, báo Đài tiếng nói Việt Nam, Nhà báo & Công luận, An ninh Thế giới… và tất nhiên là cả báo Dân trí của mình. Mình nghĩ bác không chỉ là Liệt sĩ mà xứng đáng là một Anh hùng nên gọi điện cho bác Chủ tịch huyện với mong muốn bác ấy giúp xã khâu thủ tục. Mình tâm niệm khi biết tin này, bác Chủ tịch sẽ rất vui và nhiệt tình bởi đây là niềm tự hào của cả huyện. Thế nhưng tiếc thay, bác đã trả lời bằng một giọng đầy uy quyền và gắt gỏng cứ như mình nhờ vả riêng tư gì bác ấy.
Thật ra, việc cán bộ công chức gắt gỏng với dân mình chứng kiến không ít. Thế nhưng với bác ấy thì khác. Bác ấy trước kia học cùng lớp và là bạn của bà chị gái mình. Dáng cao cao, người dong dỏng, bác ăn nói nhẹ nhàng như con gái. Nhiều lần mình ước có được dù chỉ một phần cái lịch lãm của bác ấy. Từ một chiến sĩ cảnh sát cứu hỏa, bác đã phấn đấu để trở thành người đứng đầu một huyện. Nhưng hình như cũng từ một con người lịch lãm, bác ấy đã trở thành một con người khác. Mình không nghĩ rằng bác ấy lại thay đổi nhanh thế.
Thực lòng với cái đầu óc rất ngây thơ, mình nghĩ chức Chủ tịch huyện là một nhiệm vụ mà Đảng và Nhân dân giao phó. Vả lại, cái chức đó cũng chả to tát lắm. Nhưng sau vụ Tiên Lãng, mình nhận ra rằng đó là một cái chức rất to. Nó to đến mức nếu không có bản lĩnh chính trị, anh sẽ biến thành ông quan phụ mẫu, đèn giời soi xét. Nó to như thế nên có lẽ ông anh ngày xưa của mình giờ đây quen được người ta vâng dạ, bẩm báo và xin xỏ.
Vẫn biết, quyền lực rất dễ làm người ta tha hóa nhưng dù sao mình vẫn nuối tiếc. Tiếc một hình ảnh đã từng khắc sau trong tâm trí mình từ thủa thơ ấu.
Năm nay, bác ấy cũng đã gần 60 tuổi. Chả mấy bữa nữa là bác ấy lại làm dân.
21.2.2012 PR. Cứ bảo tại sao dân ghét ... đám quan chức.



Thứ Tư, 24 tháng 3, 2021

BÓNG MA BONG BÓNG BĐS

Dương Quốc Chính.
.



Mấy hôm nay lái xe toàn thấy radio phát QC BĐS, đa phần chung 1 giọng đại ý: “Bây giờ lãi suất ngân hàng thấp lắm, chuyển qua đầu tư BĐS đi, sinh lời nhan lắm. Giá nhà chỉ có lên, yên tâm không lo lỗ”. Mấy năm nay “luận điệu” QC BĐS đều nhắm vào giới đầu cơ 1 cách công khai, chứ không phải nhắm vào người dùng thật sự. Điều đó thể hiện 1 phần sự thật rằng mấy năm nay BĐS đa phần là do giới đầu cơ mua qua bán lại là chính chứ không có nhiều người mua để ở như 1 nhu cầu thiết yếu.
Từ tết đến giờ có vẻ như cơn sốt BĐS bất đầu tăng nhiệt từng ngày. Báo chí cũng đăng phát biểu của nhiều chuyên gia kiểu như ông Đặng Hùng Võ. Nhưng mình cho rằng đa số không bắt đúng bệnh lần này.
Đợt sốt lần này khác xa các lần trước. Vì lần này dính ngay vào đại dịch Covid-19. Từ năm ngoái tới nay, sản xuất đình trệ, ngân hàng dư tiền, lãi suất xuống thấp nhất trong lịch sử vì chẳng ai vay để đầu tư sản xuất. Nhà nước thì muốn kích cầu tiêu dùng nên càng hạ lãi suất. Thế là nhiều người tự dưng thừa tiền chả biết làm gì, do lãi suất xuống quá thấp. Thế là họ vác tiền ra chi tiêu, mua BĐS, xây nhà, mua ô tô, đầu tư chứng khoán, bitcoin...
Ở VN thì 2 kênh hút tiền nhiều nhất là chứng khoán và BĐS, trong đó BĐS là chính. Người dân có độ vài trăm triệu tiền nhãn rỗi là nghĩ ngay đến chuyện găm đất, chả mấy ai lo sản xuất hay làm dịch vụ. Thế nên kinh doanh BĐS là nghề tay ngang nhiều nhất. Từ nông dân tới đại gia đều găm đất. Bao năm nay, những người giàu nhất sàn CK đều có liên quan đến BĐS. BĐS cũng là chỗ cất tiền kín đáo nhất cho anh em quan lại. Anh em cò con thì chỉ có đất cát ở các thành phố lớn, anh em chóp bu thì ôm hẳn đất ở nước ngoài.
Ở VN, đầu tư (hay đầu cơ) BĐS là lành nhất, chẳng cần mấy năng lực chuyên môn. Ai có tiền cũng đi găm đất được hết. Ít tiền thì đi găm...mộ. Ôm vài lô mộ mua đi bán lại cũng kiếm hơn buôn ma tuý!
Sở dĩ buôn BĐS ở VN nó lành là vì không bị thuế luỹ tiến. Mỗi người có dăm chục cái sổ đỏ cũng chả sao. Nước ngoài chống đầu cơ BĐS chỉ hiệu quả khi đánh thuế luỹ tiến. Người nào có 2-3 căn nhà thì đóng thuế è cổ, cho thuê cũng không lại tiền thuế. Nhưng ở VN không thể đánh thuế luỹ tiến được. Vì luật là thể hiện ý chí nguyện vọng của AEQL, chính anh em lại đi ôm đất nên ngu gì anh em lại bấm nút. Thế là tự tay bóp zái à!? Vì vậy VN chả có cách gì để chống đầu cơ BĐS hiệu quả. Sốt quá thì tăng lãi suất ngân hàng, siết chặt việc vay tiền để đi mua nhà đất là hết bài. Nhưng bây giờ lãi suất quá thấp do dịch nên dòng tiền đổ vào những thứ ảo như BĐS, chứng khoán và...lan đột biến!
Tóm lại là từ giờ đến cuối năm, người ta sẽ vặt tiền lẫn nhau thông qua các kênh đầu tư dựa vào ảo giác. Mấy vụ giao dịch lan đột biến 100% là thủ đoạn thổi giá để bắt gà. Các TP lớn cũng đua nhau công bố các dự án lớn, đặc biệt là các dự án hạ tầng và quy hoạch. Vì những thứ đó sẽ ảnh hưởng vô cùng lớn tới giá BĐS.
4 năm trước mình đã viết stt về sự nguy hiểm của nền kinh tế phụ thuộc BĐS. Thì nay lại có 1 làn sóng tiếp theo và hệ luỵ của nó dự là sẽ nguy hiểm hơn do đợt này dính luôn vào dịch Covid.
Dương Quốc Chính
. He he.....
PR: https://cafef.vn/giai-ma-con-sot-dat-dien-dao-tu-bac-chi-nam-20210324072711919.chn?fbclid=IwAR1GE9dSqZ7Z2coKanVdu1p7A5T6SdOqHZpbSerOqJkwug13ld1Rru9vinI



NGƯỜI ĐI TÌM ĐẠO CHO ĐỜI.



Vào hồi 16h45 phút, ngày 20 tháng 3 năm 2021 (tức ngày 08 tháng 02 năm Tân Sửu), nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đã trút hơi thở cuối cùng Một đời đớn đau đào bới để tìm " Đạo " qua những tác phẩm " Để đời " của mình. Hẳn hôm nay ông ấm áp, sau một đời vật lộn cơm áo " Tìm đạo "

Thứ Ba, 23 tháng 3, 2021

 " Chời " không đui thì chắc như bắp: Lò ...Tôn không đốt được gang thép ! Thật ! Fb Hoàng Hải Vân)

Andersen có series chuyện “Mặt trăng thấy gì ?” kích hoạt trí tưởng tượng của chúng ta về vô số những cảnh buồn vui lẩn khuất trong nhân gian chỉ có mặt trăng nhìn thấy. Ông ấy nói chuyện với trẻ con mà có ý nhắc người lớn chúng ta, rằng cuộc sống không phải chỉ bao gồm những gì chúng ta quan sát được. Rằng ngoài vui còn có vui, ngoài buồn còn có buồn, ngoài đau thương còn có đau thương, ngoài cao cả còn có cao cả, ngoài vô lại còn có vô lại.

Nhưng có những thứ đang diễn ra trên đất nước này mặt trời đang thấy chứ không cần dựa vào mặt trăng. Một trong những thứ đó là cái đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông hiện hình sau mấy chục năm tuyên bố công nghiệp hóa đất nước. Có lẽ không có nước nào trên thế giới nói nhiều về công nghiệp hóa, về cách mạng công nghiệp như ở Việt Nam ta. Nhưng Metro - tàu điện ngầm – đường sắt đô thị thế giới có từ thế kỷ 19 : Anh (1863), Mỹ (1894). Nhiều nước khác đã có trên dưới 1 thế kỷ, ngay cả Triều Tiên cũng đã có từ hơn nửa thế kỷ, còn ta thì cái đường sắt Cát Linh – Hà Đông xuất hiện như một nỗi nhục về công nghiệp hóa. Nhục vì ta bị buộc phải vay vốn đi kèm với điều kiện chỉ định cho doanh nghiệp Trung Quốc thiết kế, thi công, giám sát và sử dụng thiết bị của Trung Quốc với chi phí đội lên cao chót vót. Nhục vì một đoạn đường chỉ dài 13km, vốn đầu tư ban đầu 553 triệu đô la đã đội lên hơn 868 triệu đô la, làm trong 13 năm, đến nay không ai nói được chính xác bao giờ nó chạy và nó chạy có an toàn hay không. Nhục vì không một ai bị tuyên bố phải chịu trách nhiệm đưa chủ quyền quốc gia về cái dự án này vào thòng lọng tín dụng đen của Trung Quốc. Những kẻ đó đang núp trong bóng đêm.
Trong tất cả các phiên tòa xử ông Đinh La Thăng, ngoài việc chấp hành kịch khung 30 năm tù, ông còn phải bồi thường tất cả là 1.030 tỷ đồng mà các quan tòa cho rằng ông đã gây thiệt hại cho nhà nước. Tất nhiên cái dự án Cát Linh – Hà Đông không liên quan đến ông Thăng, nhưng phải có người chịu trách nhiệm. Dù dự án này chưa bị điều tra, nhưng dù có điều tra hay không thì chắc chắn cũng có sai phạm.
Ít nhất là sai phạm trong việc vay vốn. Đó là vay vốn kèm theo điều kiện chỉ định thầu khiến cho giá giao thầu cao vọt nếu so với đấu thầu quốc tế. Có định lượng được khoản thiệt hại này không ? Ở nước ta, các cơ quan tố tụng muốn định lượng cái gì thì rất dễ, chẳng hạn như chỉ cần lấy quyết định của ngân hàng nhà nước mua ngân hàng OceanBank với giá 0 đồng liền bắt ông Đinh La Thăng bồi thường 800 tỷ. Nhưng công lý không chấp nhận cách định lượng bá đạo đó. Có một cách tương đối là đấu giá bán công trình này cho tư nhân, tiền thu được trừ đi giá đất tính theo thị trường, còn lại là giá trị thật. Mang tổng vốn đầu tư (kể cả tiền lãi) trừ đi giá trị thật này sẽ thành giá trị thiệt hại. Tư nhân có mua không và còn có cách nào nữa không thì tôi không biết, nhưng dù có định lượng được hay không cũng nhất định phải lôi những người ký hiệp định vay vốn đưa đất nước vào thòng lọng tín dụng đen này ra đối mặt với công lý.
Tòa án từng kết tội ông Nguyễn Đức Kiên (Bầu Kiên) 30 năm tù về 4 tội danh : Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, trốn thuế, kinh doanh trái phép, cố ý làm trái dựa trên kết quả điều tra của tướng Phan Văn Vĩnh (nay đang ở tù), cả 4 tội danh này đều ngụy tạo không có bằng chứng theo luật pháp. Dân chúng không muốn tiếp tục nhìn thấy những chứng cứ ngụy tạo tại các phiên tòa như vụ Bầu Kiên, không muốn nhìn thấy sự quy kết bá đạo như vụ Đinh La Thăng, dân chúng muốn nhìn thấy những kẻ thực sự gây ra nỗi nhục cho đất nước như đường sắt Cát Linh – Hà Đông ra đối mặt với công lý. Và không chỉ có một vụ này.

Điều đáng buồn là không có cơ quan nào thấy việc vay vốn đưa chủ quyền vào thòng lọng đẩy đất nước xuống hàng nhược tiểu như thế này là sai..

Thứ Hai, 22 tháng 3, 2021

Vợ tôi dở dại dở khôn....!

Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp từ trần, văn đàn Việt Nam đã trống vắng các Nhà văn lớn ...Giờ lại càng thêm trống vắng

Hai hôm nay, tràn ngập trên các báo và trang mạng đều đưa tin buồn này chợt thấy là Nhà văn lớn thật hạnh phúc dù họ không có quyền lực, chức tước hay tiền bạc.
Có lẻ nửa đầu thế kỉ 20 có Nam Cao và cuối thế kỉ 20, có Nguyễn Huy Thiệp.
Vĩnh biệt ông, một Nhà văn lớn.

Chủ Nhật, 21 tháng 3, 2021

Màu tím hoa sim

 CHUYỆN ĐỜI NHÀ THƠ HỮU LOAN
Tác giả Hữu Loan

Tôi sinh ra trong một gia đình nghèo, hồi nhỏ không có cơ may cắp sách đến trường như bọn trẻ cùng trang lứa, chỉ được cha dạy cho dăm chữ bữa có bữa không ở nhà.