Tại phiên họp tổ của Quốc hội chiều ngày 26/10/2026, khi đề cập đến đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân nhằm tăng tính răn đe, bà Trần Thị Diệu Thúy (Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách TP.HCM) đã bày tỏ quan điểm ủng hộ việc tăng mức phạt và nhận định:
"Chúng ta có thể so sánh với các quốc gia khác, nhưng ở những quốc gia đó, trình độ tuân thủ pháp luật của người dân rất cao. Vì vậy, chúng ta phải chấp nhận rằng, ở thời điểm này, với trình độ tuân thủ pháp luật của người dân nước ta, việc nâng mức phạt là cần thiết."
Ở đây bà ấy dùng từ “TRÌNH ĐỘ tuân thủ pháp luật”, nhắc đi nhắc lại mấy lần, tức là “thấm nhuần nhuyễn” khái niệm “trình độ”!
TRÌNH ĐỘ ?!
Thời nay, người ta thích chữ “trình độ”: trình độ văn hóa, học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ… Nay lại có thêm “trình độ tuân thủ pháp luật của người dân”!
Tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội ngày 26/10/2026, khi bàn về đề xuất nâng mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân lên 1,5 tỷ đồng, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy cho rằng cần nhìn nhận mức phạt trong tương quan với “trình độ tuân thủ pháp luật” của người dân nước ta.
Tôi không muốn sa đà vào chuyện dùng từ. Điều đáng bàn là tư duy phía sau phát biểu ấy.
Khi người dân chưa chấp hành pháp luật tốt, giải pháp có phải chỉ là tăng tiền phạt để răn đe?
Còn chất lượng của luật pháp, tính khả thi của chính sách, công tác tuyên truyền, hướng dẫn và sự công bằng trong thực thi thì sao? Người dân có được hiểu luật, có điều kiện chấp hành và có được đối xử bình đẳng trước pháp luật hay không?
Đặc biệt, nói đến bình đẳng trước pháp luật, tôi lại nhớ vụ tai nạn giao thông ngày 30/5/2025 tại Hà Nội, khiến một cô gái 18 tuổi tử vong, liên quan đến ông Nguyễn Sỹ Cương, cựu đại biểu Quốc hội khóa XIV.
Ngày 17/8/2026, cơ quan chức năng công bố kết quả: ông Cương được miễn trách nhiệm hình sự theo quy định, với các căn cứ được công bố gồm thành khẩn khai báo, khắc phục hậu quả và gia đình nạn nhân có đơn đề nghị.
Tôi không kết luận thay cơ quan tố tụng về quyết định này. Nhưng khoảng thời gian hơn một năm trước khi kết quả được công bố cũng đặt ra câu hỏi về trách nhiệm thông tin và giải trình của cơ quan chức năng.
Miễn trách nhiệm hình sự theo đúng quy định là quyền pháp lý có thể được áp dụng. Nhưng minh bạch trong quá trình xử lý là trách nhiệm không thể thiếu.
Bình đẳng trước pháp luật không có nghĩa mọi người đều phải chịu hình phạt giống nhau, mà là mọi người đều phải được áp dụng cùng một nguyên tắc pháp luật, không phụ thuộc địa vị hay chức vụ.
Một xã hội thượng tôn pháp luật không thể chỉ dựa vào những mức phạt ngày càng cao. Tiền phạt có thể khiến người ta sợ vi phạm, nhưng không tự động làm cho người ta hiểu luật, tin luật và tự giác chấp hành.
Đại biểu Quốc hội không chỉ có trách nhiệm đề xuất chế tài để người dân sợ vi phạm, mà còn phải góp phần làm cho pháp luật công bằng, khả thi, dễ hiểu và được thực thi minh bạch.
Vậy khi người dân chưa chấp hành pháp luật tốt, đó chỉ là vấn đề thuộc về người dân, hay còn phản ánh chất lượng pháp luật, năng lực quản trị và trách nhiệm của chính những người làm luật, thực thi luật?
Đừng chỉ đòi hỏi người dân nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật. Hãy đòi hỏi cả những người làm luật và thực thi luật nâng cao trách nhiệm trước nhân dân.
Bởi niềm tin vào pháp luật không thể được xây dựng bằng nỗi sợ tiền phạt, mà phải bắt đầu từ sự công bằng, minh bạch và trách nhiệm.
Hãy là một phản biện tử tế !
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét