TÍNH CHÍNH DANH KHÔNG CHỈ ĐO BẰNG NIỀM TIN !

 

Nói đến củng cố niềm tin của Nhân dân là đúng. Nhưng có một câu hỏi căn bản hơn: làm thế nào để biết dân đang tin, tin đến đâu, và vì sao có nơi niềm tin đang giảm?

Tính chính danh của một đảng cầm quyền, suy cho cùng, không thể chỉ được nói bằng những khẩu hiệu về niềm tin. Nó phải được phản ánh bằng chính mức độ tin cậy của xã hội đối với cách nhà nước hành động, ban hành và thực thi chính sách.

Muốn vậy, cần có những cơ chế phản hồi khách quan, thường xuyên và công khai. Điều tra xã hội học về niềm tin của người dân, nếu được thực hiện độc lập và nghiêm túc, có thể là một kênh rất quan trọng. Dân tin điều gì? Không tin điều gì? Bức xúc ở đâu? Chính sách nào tạo đồng thuận, chính sách nào gây phản ứng? Vì sao?

Không đo thì rất dễ rơi vào một nghịch lý: cấp dưới báo cáo dân đồng thuận, truyền thông nói dân đồng thuận, nhưng khi chính sách đi vào đời sống thì người dân lại phản ứng.

Đó cũng chính là căn bệnh “trên bảo dưới không nghe” mà bài viết đặt ra. Nếu thông tin từ cơ sở qua quá nhiều tầng nấc bị chọn lọc, làm nhẹ khó khăn, làm đậm thành tích, thì cấp trên có thể nhận được một bức tranh đẹp hơn rất nhiều so với thực tế.

Vì thế, những yêu cầu như nói dựa trên sự thật, lắng nghe phản hồi, để cơ quan nào phụ trách thì cơ quan đó giải thích, báo cáo đúng thực tế và người đứng đầu phải chịu trách nhiệm không nên chỉ được hiểu là yêu cầu về công tác tư tưởng hay truyền thông. Đó phải là một nguyên tắc của quản trị nhà nước.

Đặc biệt, chính sách bất cập thì phải sửa.

Không thể vì một quyết định đã ban hành mà cố bảo vệ nó bằng mọi giá. Một chính sách hôm qua có thể đúng, nhưng hôm nay nếu thực tế đã thay đổi, hậu quả đã bộc lộ, người dân đang chịu thiệt thì việc sửa sai không phải là yếu kém.

Ngược lại, dám sửa mới là năng lực của một nhà nước biết lắng nghe.

Và ở đây xuất hiện câu hỏi quan trọng nhất:

Nếu một chính sách đã bộc lộ bất cập, người dân đã phản ánh có căn cứ, nhưng vẫn không được sửa — thì trách nhiệm thuộc về ai?

Nếu không trả lời được câu hỏi ấy, thì “lắng nghe dân” rất dễ chỉ dừng ở khẩu hiệu.

Niềm tin không thể được tạo ra bằng cách yêu cầu dân phải tin.

Niềm tin phải được tạo ra bằng một cơ chế để dân được nói, được nghe, được trả lời; chính sách sai được sửa; người làm sai phải chịu trách nhiệm; và sự thật từ cơ sở có thể đi thẳng đến nơi có quyền quyết định.

Đó không chỉ là chuyện tuyên truyền để dân tin.

Đó là cách để chính quyền biết mình đang được tin đến đâu — và phải làm gì để xứng đáng với niềm tin ấy.

Có lẽ đó mới là một thước đo thực chất của tính chính danh.