Việt - Pháp ra tuyên bố chung, trao trả Trống đồng Đông Sơn cho Việt Nam !
Chiếc trống đồng Đông Sơn hơn 2.000 năm tuổi vừa được Pháp bàn giao cho Việt Nam sau hơn 10 năm được lưu giữ tại Pháp.
Đây là một tin đáng mừng.
Theo thông tin được công bố, tháng 8/2014, Hải quan Pháp phát hiện và thu giữ chiếc trống tại sân bay Saint-Jacques de Rennes vì không có giấy tờ hợp lệ. Đến tháng 11/2015, hiện vật được chuyển về Bảo tàng Mỹ thuật Rennes để bảo quản, nghiên cứu và phục chế. Ngày 10/9/2026, sau quá trình phối hợp giữa các cơ quan chức năng hai nước, chiếc trống chính thức được bàn giao cho Việt Nam.
Vậy là một hiện vật quý của văn hóa Đông Sơn đã trở về.
Nhưng với tinh thần Đi Tìm Sự Thật, có lẽ câu chuyện chưa nên dừng ở đó.
Bởi đọc những thông tin đã được công bố, tôi vẫn còn một số câu hỏi:
Chiếc trống này từ đâu đến Pháp?
Trước khi bị Hải quan Pháp thu giữ năm 2014, nó thuộc sở hữu của ai? Một bảo tàng, một cơ quan nhà nước hay một cá nhân?
Nếu là tài sản của một tổ chức hay cá nhân tại Việt Nam thì nó đã rời khỏi Việt Nam từ khi nào, bằng con đường nào?
Nếu là cổ vật bị thất lạc hoặc bị đánh cắp, đã từng có hồ sơ khai báo mất cắp hay chưa?Ai đã đưa một hiện vật khảo cổ có giá trị như vậy tới sân bay Rennes? Và vì sao nó có thể đi đến tận cửa khẩu Pháp mà không có giấy tờ hợp lệ?
Những câu hỏi ấy không nhằm phủ nhận ý nghĩa của việc chiếc trống trở về.
Ngược lại, tôi nghĩ càng cần làm rõ thì giá trị của cuộc hồi hương càng trọn vẹn.
Có một điểm nữa cũng cần nói cho chính xác.
Trong các thông tin chính thức, sự kiện hiện nay được gọi là “trao trả”, “bàn giao”, hay “hồi hương”. Nhưng không nên hiểu rằng cứ dùng từ “trao trả” là đồng nghĩa với việc Pháp trước đây đã chiếm đoạt chiếc trống rồi nay trả lại Việt Nam.
Những gì đã được công bố cho thấy Pháp là nơi phát hiện, thu giữ và bảo quản hiện vật sau khi nó được đưa vào nước này mà không có giấy tờ hợp lệ. Chưa có thông tin công khai nào cho thấy Pháp là bên đã lấy chiếc trống khỏi Việt Nam.
Vì thế, điều đáng quan tâm hơn cả có lẽ không phải là tranh luận chữ “trả” hay “giao”.
Mà là:
Chiếc trống đã rời Việt Nam như thế nào?
Đó mới là phần câu chuyện mà công chúng chưa được biết đầy đủ.Một chiếc trống đã nằm trong lòng đất hàng nghìn năm, rồi xuất hiện ở Rennes năm 2014. Hơn mười năm sau, nó trở về Việt Nam.
Tiếng trống Đông Sơn đã trở về.
Nhưng phía sau tiếng trống ấy vẫn còn một khoảng lặng.
Ai đã đưa nó đi?
Nó đã đi bằng con đường nào?
Và trước khi được Hải quan Pháp giữ lại, nó thuộc về ai?
Biết đâu, tìm được câu trả lời cho những câu hỏi ấy cũng chính là một cách khác để giữ gìn di sản.
Đi tìm sự thật không phải để làm mất đi niềm vui của một cuộc hồi hương.
Mà để niềm vui ấy được đặt trên một nền tảng đầy đủ hơn:
- Di sản trở về — và sự thật về hành trình của nó cũng được trả lại.
Thật.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét